Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Thứ sáu, 18 Tháng 1 2019 07:56

Tản mạn về Phùng Quán

1. Gặp gỡ.
Tôi chơi thân với Hải Bằng từ cuối năm 1966, lúc Hội Văn Nghệ và Ty Văn hoá còn sơ tán lên làng Phú Vinh. Qua Hải Bằng tôi được biết rất nhiều về cuộc đời và con người Phùng Quán. Trước đó những năm đầu 60 tôi đã đọc cuốn “Bọn Nhân văn-Giai phẩm trước toà án dư luận”cùng rất nhiều bài viết khác, thông qua Hà Nhật thầy giáo dạy văn và bạn bè cùng học cấp 3 Quảng Bình cho mượn. Chưa gặp nhưng tôi đã trọng, vì đó là con người khác người. Chữ “người” thời ấy gần như cùng chung mẫu số. Ai cũng như ai, khó mà bộc lộ cá tính trước đám đông. 

Vào tuổi 80 đã quá xa cái thời thanh xuân nhưng khi nghĩ mình sẽ viết bài kể lại thời còn ở độ tuổi thanh xuân được tiếp xúc với những con người trí thức tinh hoa của dân tộc, lòng tôi bao giờ cũng trẻ lại, cũng sướng vui thức dậy trong mình những hoài niệm những kí ức tuởng như đã chôn vùi với tháng năm. Đây không phải là chuyện người già luôn sống say đắm với quá khứ mà là chuyện tư duy tiềm thức và tiềm năng văn hóa mỗi con người.

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta

Có lẽ phải là lớp người ngoài lục tuần như tôi trở về trước ,nếu ai yêu văn chương thì mới có thể biết mang máng đôi chút về nhà thơ Thúc Hà ( 1934-1994) . Nhưng nếu như có ai nhắc thêm với độc giả yêu thơ ở tuổi ngoài 70 thì biết hơn rằng , ông chính là tác giả của bài thơ " Chờ con Má nhé !" vang bóng một thời ( sáng tác năm 1955). Khi đó sẽ có thêm rất nhiều người biết về ông hơn . Bởi họ đã từng học bài thơ này trong sách giáo khoa cấp 3 phổ thông của chế độ miền Bắc năm nào.

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta
Thứ bảy, 07 Tháng 10 2017 10:10

Thân oan cho dịch giả Phan Khôi(1)

Gần sáu mươi năm nay, lớp độc giả có tuổi vẫn chưa quên chuyện hồi cuối những năm năm mươi thế kỷ trước, một số nhà nghiên cứu - hòa vào bản trường ca chống Nhân văn - Giai phẩm - đã phê phán dịch giả Phan Khôi, đại ý: ở giữa thời Dân chủ Cộng hòa, mà khi gặp một chữ Pháp có nghĩa là khoai tây, ông lại không dịch là khoai tây, mà dịch ra một cái tên nghe rất trái tai và khó chấp nhận, là khoai nhạc ngựa. Và vì ngay sau đó ông trở thành nhân vật phản diện chủ chốt trong câu chuyện Nhân văn - Giai phẩm, nên nhiều người còn ra ý phê phán nặng hơn, cho rằng: thái độ chính trị của ông đối với chính thể đương thời là thiếu nghiêm túc! 

Thứ bảy, 14 Tháng 2 2015 23:11

Tình bạn Phùng Quán - Phùng Cung

Cuối năm 1972, Phùng Quán (PQ) báo cho tôi, Phùng Cung (PC) được tha và đã về đến Hà Nội, hiện đang có mặt ở nhà, chúng mình đến thăm anh ấy ngay đi. Hôm ấy tôi bận họp chưa đi được. Quán và tôi có nhiều kỷ niệm với Phùng Cung, tôi nhớ nhất kỷ niệm này: chỉ sau mười lăm phút Phùng Cung bị bắt, tôi và Quán có mặt ở nhà anh ấy.

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta
Thứ hai, 29 Tháng 12 2014 05:28

Mẹ nuôi Phùng Quán

Bà Nguyễn Thị Mùi không ngạc nhiên khi nhận được giấy triệu tập của công an xã Quảng An. Bà biết là chuyện liên quan đến người con nuôi sinh sống với bà đã hơn tháng nay. Đứng ngay giữa trụ sở, bà lão điềm tĩnh nói với những nhân viên Ủy ban đang ngồi rải rác trên các bàn làm việc:

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta
Thứ tư, 03 Tháng 12 2014 20:48

Ngây thơ Nguyễn Hữu Đang

Nguyễn Hữu Đang sinh năm 1913 , quê  làng Trà Vi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Ông tham gia Hội Sinh viên thị xã Thái Bình thuộc Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và bị Pháp bắt vào cuối năm 1930 và bị giam hai tháng rưỡi tại thị xã Thái Bình.

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta

Trong thế kỷ XX, nếu lấy chính trị và văn hóa như là hai chiều kích đối lập nhau trong một khung lịch sử, thì con đường của người trí thức Việt Nam diễn ra theo các chuyển động rất phức tạp. Tuy vậy, có thể khái quát thành những xu hướng cơ bản sau: 1) từ chính trị sang văn hóa; 2) từ văn hóa sang chính trị; 3) từ văn hóa đến văn hóa; 4) vừa chính trị vừa văn hóa. Trong các xu hướng này, con đường từ chính trị sang văn hóa, tuy không được số đông hành cước, nhưng lại là con đường phát lộ nhiều vấn đề của xã hội Việt Nam hiện đại, và có ý nghĩa đặc biệt trong sự hình thành tầng lớp trí thức độc lập. Bởi vậy, suốt thế kỷ trước, người ta thường thấy một hiện tượng rất đáng lưu ý: một nhân vật đang mải mê hoạt động, sau một sự cố nào đó, liền từ giã sự nghiệp chính trị chuyển sang hoạt động văn hóa. Phan Khôi là một trường hợp đầu tiên và tiêu biểu.

Thứ hai, 22 Tháng 9 2014 17:26

Hữu Loan, Đèo Cả.

Hữu Loan [1916-2010 ]ư]ư)] là khuôn mặt văn học đặc biệt trong nền thi ca Việt Nam đương đại từ non 70 năm nay. Ông làm thơ hay, hiện đại, tân kỳ, nhưng tên tuổi thường xuất hiện theo thời sự. Màu tím hoa sim, làm trong thời chống Pháp, 1949, là bài thơ nổi tiếng nhất, nhưng nhiều người nhắc nhở, đôi khi không phải vì lý do văn học, thậm chí còn làm nhiễu lý luận văn chương.

Viết nối, vì đã viết trong bài "Nhà trường ấy, những gì chưa phôi pha".

Tôi vừa đọc trong cuốn “Nhân Văn Giai Phẩm và vấn đề Nguyễn Ái Quốc” của tác giả Thụy Khuê trên mạng,đoạn nói về cố giáo sư Nguyễn Mạnh Tường,thấy có những chỗ chưa đúng, do nhớ nhầm, ghi sai hoặc suy diễn. Cũng có thể có chỗ nào đó bị chi phối một cách vô thức bởi lòng ưu ái đối với giáo sư và sự ác cảm đối với chế độ CS.

Page 1 of 3