Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Switch to desktop Register Login

Thứ tư, 30 Tháng 10 2019 22:49

Sự thay đổi và cái chết

Dù muốn hay không, trong sự vận động không ngừng của tự nhiên và cuộc sống, con người luôn luôn phải trả lời câu hỏi - thay đổi hay không thay đổi? Bởi thay đổi và thay đổi không ngừng là quy luật vận hành của tạo hóa. Vì thế một cá nhân hay một xã hội chậm thay đổi, sẽ hủy hoại sức sống, làm cho thực thể lụi tàn. Chẳng thế mà, Norman Kingsley Mailer (1923-2007) - một tiểu thuyết gia, nhà báo, nhà tiểu luận, nhà viết kịch, nhà làm phim, diễn viên và nhà hoạt động chính trị tự do người Mỹ, đã để lại danh ngôn nổi tiếng rằng: “Có một luật lệ của cuộc đời vô cùng tàn nhẫn và công bằng rằng người ta phải thay đổi, hoặc nếu không sẽ phải trả giá nhiều hơn để vẫn giữ nguyên như cũ”.

Đành rằng con người, đa phần đều nhận thức được tầm quan trọng của sự thay đổi, nhưng cũng lại rất ngại thay đổi, cũng như không dám thay đổi. Bởi như Charles Brower - cố vấn pháp lý cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ - thẩm phán của tòa án khiếu nại Iran - Hoa Kỳ  năm 1983, đã đúc kết: “Con người phần lớn cảm thấy thoải mái với những vấn đề cũ hơn là với những giải pháp mới”. Mặt khác để thay đổi bất cứ điều gì, chủ thể đều cần phải được quyền tự do hành động, đều cần phải thay đổi cách nghĩ. Vì thế, những con người, hoặc “thể xác bị nhốt sau những chấn song sắt”, hoặc là tù nhân trong chính trí óc bị đóng chặt của mình”, sẽ rất khó có sự thay đổi, nếu không chịu một sức ép nào đó.

Ngoài ra, bởi khát vọng trường tồn, cũng khiến người ta không muốn ra đi, không muốn kết thúc. Chẳng thế mà Tề Cảnh Công (547 TCN-490 TCN) đã từng có lần bày tỏ trong nước mắt với quần thần, rằng ngài vô cùng tiếc nuối, bởi sẽ có một ngày nào đó ngài phải rời xa ngai vàng - từ bỏ nước Tề tươi đẹp. Để rồi ngay lập tức, có một vị quan liêm chính đã tâu với nhà vua rằng: Thưa đức vua, nếu một triều đại cứ được phép tồn tại mãi, hay một người cứ được làm vua mãi, chẳng hạn như vua Nghiêu vua Thuấn vẫn giữ ngai vàng cho đến bây giờ, thì giờ này chắc tôi và ngài, chỉ là những kẻ chăn vịt, đội nón lá đứng ngoài đồng. Và không biết lời thẳng thắn này đã làm cho nhà vua tỉnh ngộ đến đâu, nhưng rõ ràng đó là một lời cảnh tỉnh sắc bén, hài hước, như dội gáo nước lạnh vào cái khao khát trường tồn kia.

Vì dục vọng quá mãnh liệt của mình, mà con người đôi khi như mù quáng - chống lại cái quy luật “có sinh - có diệt” của tạo hóa, mà không chịu chấp nhận, đổi thay. Chính điều này, đã khiến cho nhân loại phải chịu biết bao đau thương - chết chóc, tụt hậu, bởi những cái “thây ma” của những thực thể đã quá lỗi thời, nhưng vẫn cứ ngắc ngoải ôm mộng trường tồn. Và xin cùng lắng nghe phát biểu sau đây của Steve Jobs (1955-2011) - một doanh nhân và nhà sáng chế lỗi lạc người Mỹ: “Không ai muốn chết. Thậm chí cả những người muốn tới thiên đường cũng không muốn phải chết để lên được đó. Và cái chết là điểm đến của tất cả chúng ta, không ai có thể trốn thoát. Và nên như vậy, bởi Cái chết có lẽ là phát minh tốt nhất của Sự sống. Nó là tác nhân thay đổi của cuộc sống. Nó xóa cái cũ để mở đường cho cái mới. Ngay bây giờ là bạn, nhưng một ngày không xa hôm nay, bạn dần dần sẽ trở nên già và bị xóa đi. Tôi xin lỗi nếu điều đó nghe có vẻ cường điệu, nhưng đó hoàn toàn là sự thật”.

Thomas Alva Edison (1847-1931) - nhà phát minh vĩ đại có ảnh hưởng lớn tới nhân loại, đã từng nói: “Bất mãn là sự cần thiết đầu tiên cho thay đổi và tiến bộ”. Như vậy sự tự huyễn, hay tìm cách ngụy biện, cùng sự bưng bít, dối lừa, để cốt làm cho con người bằng lòng trước hiện thực, đôi khi sẽ là một thủ pháp hòng giúp thực thể trốn tránh sự thay đổi. Và rõ ràng ở một xã hội, mà những bất mãn của công chúng không thể được giải tỏa, thì sự cần thiết phải thay đổi là một nhu cầu tất yếu. Tất nhiên thay đổi xã hội chẳng thể diễn ra một sớm một chiều, cũng như chẳng bao giờ dễ dàng, nhưng nó không thể không diễn ra, bởi “nó cần thiết để sống còn”, như Les Brown-một diễn giả động lực, người dẫn chương trình truyền hình, một cựu chính trị gia người Mỹ, và cũng từng là thành viên của Hạviện Ohio, đã tổng kết.

Con người sinh ra vốn bị chi phối bởi những niềm tin, mà điều này luôn mang bản chất hai mặt, tích cực và tiêu cực. Bởi nó còn tính thời sự, cũng như tính thực tiễn của nó. Và sự thực là: “Thế giới tưởng chừng như thật điên rồ mà chúng ta đang chứng kiến là kết quả của một hệ niềm tin không hoạt động. Để nhìn thế giới khác đi, chúng ta phải sẵn lòng thay đổi hệ niềm tin của mình, để quá khứ trôi qua, mở rộng nhận thức về hiện tại và làm tan chảy nỗi sợ hãi trong tâm tưởng”, như William James (1842-1910) - nhà tâm lý học và triết học tiên phong người Mỹ đã chỉ ra. Trong khi đó, cố chấp lại là một thuộc tính bản năng đeo bám con người, chưa kể nếu đó là những niềm tin đã từng tạo dựng sự nghiệp cho họ, làm nên chính con người họ, thì việc rũ bỏ nó, sẽ càng thêm khó khăn biết nhường nào(!)

Cuộc sống thật nghiệt ngã, mọi thứ sẽ đều phải thay đổi, sẽ đều phải ra đi. Dẫu vậy, bởi  “sinh hữu hạn, tử bất kỳ”, mà dự báo thời điểm ra đi, thật chẳng dễ dàng, thậm chí có khi còn là bất khả. Nhưng rõ ràng sự ra đi đúng lúc của những thực thể, thuận theo dòng chảy của tạo hóa, luôn là điều cần thiết, là tiền đề thúc đẩy cho cái mới, cái tiến bộ sớm ra đời. Vì vậy “Con người không bao giờ được lãng phí thời gian vô ích để tiếc nuối quá khứ, hay phàn nàn về những thay đổi khiến mình khó chịu, bởi thay đổi là bản chất của cuộc sống”, thông điệp mà Anatole France (1844-1924) - nhà thơ, nhà báo, tiểu thuyết gia người Pháp đoạt giải Nobel Văn học năm 1921, đã gửi gắm. Và để kết thúc, người viết xin được chia sẻ một danh ngôn nói về cái chết, sự thay đổi, và sự bất tử của Alfred Adler (1870-1937) - một bác sĩ, chuyên gia tâm thần học, người sáng lập trường phái tâm lý học cá nhân người Áo: “Cái chết thực sự là lời chúc phúc lớn lao dành cho nhân loại, không có nó không thể có sự thay đổi, sự tiến bộ. Những người bất tử sẽ không chỉ ngăn trở và làm thối chí người trẻ tuổi, họ còn thiếu đi sự kích thích cần thiết để sáng tạo”.

 

Thứ sáu, 18 Tháng 10 2019 10:29

Kẻ sống sót

 

Helen Adams Keller (1880-1968)

Lịch sử nhân loại, cũng như dân gian, đã ghi nhận biết bao tên tuổi, mà cuộc đời của họ  không chỉ được người đời tôn kính về nhân cách - đức độ - khoan dung…, mà còn là những câu chuyện cho hậu thế học hỏi, suy ngẫm. Những con người này, dẫu là bậc khai quốc - công thần, hay kẻ hoàn lương làm lại cuộc đời, thì họ cũng thường là những người phải nếm trải những khó khăn gian khổ, và là những kẻ sống sót - khi đi ngang qua bão tố cuộc đời. Họ cũng có thể là kẻ viên mãn, hay người bất hạnh, nhưng đã được xã hội đón nhận như những con người chiến thắng thử thách, những nhân chứng - khẳng định cho những giá trị cao đẹp của loài người.

Người phương Đông có câu: “Ngọc bất trác bất thành khí.” Còn Elisabeth Kübler-Ross (1926- 2004) - một nhà tâm thần học nổi tiếng người Mỹ gốc Thụy Sĩ, người tiên phong trong nghiên cứu cận tử, đã để lại danh ngôn rằng: “Những con người đẹp nhất là những người từng bị đánh bại, từng đau khổ, từng tranh đấu, từng mất mát, và đã tìm được đường ra khỏi vực sâu. Những người này có lòng cảm kích, sự nhạy cảm và thấu hiểu đối với cuộc đời, cuộc đời đã làm họ tràn đầy sự cảm thông, sự dịu dàng và quan tâm yêu thương sâu sắc. Người đẹp không tự nhiên mà có.” Dường như đó là những thông điệp nhắn nhủ hậu thế rằng, người có trải qua “kiếp nạn” mới có thể trở thành hiền tài.

Cũng xin nói thêm rằng, Helen Adams Keller (1880-1968) - nữ văn sĩ, nhà hoạt động xã hội, diễn giả người Mỹ, là một người khiếm thị, khiếm thính và đã được tạp chí Time xếp vào danh sách 100 nhân vật tiêu biểu của thế kỷ XX, đã đúc kết: “Tính cách không thể phát triển một cách dễ dàng và yên lặng. Chỉ qua trải nghiệm thử thách và gian khổ mà tâm hồn trở nên mạnh mẽ hơn, hoài bão hình thành và thành công đạt được.” Vì thế để được trao và hoàn thành một vị trí quyền lực nào đó, cá nhân không thể - không phải trải qua những thử thách, để chứng tỏ cái tính cách, cái “hơn người”, cái xứng đáng của mình. Nếu không họ sẽ trở thành kẻ gây họa. Nhất là trong thời đại cạnh tranh khốc liệt này!

Trở lại thực tế lịch sử, hậu duệ đa phần của các triều đại suy vong, thường là những kẻ non nớt, thừa hưởng, mà thiếu được trải nghiệm, rèn rũa nghiêm khắc như cha ông họ. Trong chế độ Phong kiến, thiên hạ được coi là của nhà vua, vì vậy việc lên ngôi ở các đời sau, chỉ là cha truyền con nối. Bởi thế mới xuất hiện những ông vua “ngồi nhầm chỗ” - không xứng làm vua. Còn trong thời đại mới, thì chính những nền độc tài, đã sản sinh ra cái “chủ nghĩa hậu duệ”, làm biến dạng và tha hóa quyền lực nhà nước. Và chỉ có những nền dân chủ thực sự, mới có thể chế ngự được tình trạng nhức nhối này!

Truyện Tam quốc kể lại rằng, được thừa hưởng ngai vàng từ vua cha Lưu Bị, Thục đế Lưu Thiện - một vị vua ăn chơi, không biết lo việc triều chính. Một ông vua mà như Tư Mã Chiêu đã phải thốt lên: dẫu Gia Cát Lượng có phục sinh cũng không cứu được nước Thục. Nhà Thục bị diệt, Lưu Thiện được triều đình nhà Ngụy cho làm An Lạc huyện công. Tấn chủ Tư Mã Chiêu vẫn còn đề phòng Lưu Thiện, nên một hôm ông cho mời Lưu Thiện đến phủ của mình dự tiệc và xem các cung nữ múa điệu múa của nước Thục. Nhân đó, Tư Mã Chiêu hỏi Lưu Thiện có còn nhớ đất Thục không, thì ông ta đã ngay lập tức trả lời: ở đây rất vui, nên tôi không còn nhớ gì đến đất Thục nữa. Khi đó Khước Chính - một viên quan nước Thục nghe thấy lời nói của Lưu Thiện thì không hài lòng, nên khuyên ông ta rằng, nếu Tư Mã Chiêu có còn hỏi thì nên nói: mồ mả tổ tiên vẫn còn ở Thục nên không ngày nào không nhớ. Lát sau Tư Mã Chiêu lại hỏi, Lưu Thiện đáp y như vậy. Chiêu bèn bảo: sao giống lời Khước Chính thế, Lưu Thiện thản nhiên, thú nhận hết việc này.

Ngược với Lưu Thiện, Tư Mã Chiêu vốn là người vào sinh ra tử, có tài kinh bang tế thế, người đã kế thừa xuất sắc sự nghiệp của cha anh. Vì thế trước cảnh ngây ngô đến tột đỉnh của Lưu Thiện, đã làm Tư Mã Chiêu bật cười, rồi mặt mày biến sắc, lát sau ông gục xuống bàn tiệc, như bị trúng phong. Nhiều người xem đoạn phim này cho rằng, có lẽ trước gã Lưu Thiện - một hôn quân đến nhường ấy, đã khiến ông nhức nhối - đứt mạch máu não!? Hóa ra kẻ “ngồi nhầm chỗ” còn gây phản cảm, nhức nhối, hạ nhục nhân phẩm, thậm chí hủy diệt sự sống của bậc quân tử.

Thực tế cho thấy, từ những người bình thường, đến những thiên tài xuất chúng, để tạo lập được những thành tựu ích nước lợi nhà, cũng như trở thành những công dân tử tế, đều phải vượt qua những thử thách. Thành quả càng lớn, thì thử thách gặp phải càng nhiều. Cũng ví như cây càng cao, càng phải hứng chịu nhiều gió bão. Và xin lắng nghe thông điệp của một nhà thuyết giáo nổi tiếng người Mỹ, người đã từng hai lần giữ vị trí giáo sĩ của thượng viện Mỹ-Peter Marshall (1902-1949): “Khi chúng ta mong ước cuộc đời không nghịch cảnh, hãy nhớ rằng cây sồi trở nên mạnh mẽ trong gió ngược, và kim cương hình thành dưới áp lực.”

Đành rằng cuộc sống chẳng ai muốn phải hứng chịu khổ đau. Nhưng xã hội loài người vốn nghiệt ngã. Để có một thủ lĩnh tài ba - sáng suốt, cũng như để có được những áng văn - những vần thơ trác việt…, thì những chủ nhân của chúng dường như không thể thoát khỏi những thứ thách cay nghiệt của cuộc sống. Đó như còn là những thử thách bắt buộc mà tạo hóa tạo ra cho họ, trước khi họ được trao cái sứ mệnh, làm đẹp cuộc đời. Rằng có thể gọi họ là những kẻ sống sót!

 

Thứ bảy, 12 Tháng 10 2019 11:50

Luận về tư cách chủ nhân

Nhìn lại lịch sử từ các bậc minh quân tự sáng lập ra vương triều của mình qua các triều đại phong kiến, đến lãnh tụ Hồ Chí Minh - người sáng lập ra nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, tuy hình thức và động cơ có thể khác nhau, nhưng họ đều là những người mang phẩm chất chủ nhân  đất nước rất cao. Chính phẩm chất này đã tạo nên sức hút mạnh mẽ, khiến đông đảo anh hùng hào kiệt tin tưởng đi theo họ, và họ đã trở thành những người dẫn dắt công chúng.

Thực tế lịch sử đã chứng minh, trong xây dựng và kiến tạo đất nước, dường như chủ nhân tính của người cầm quyền càng cao thì khoảng bao dung của họ càng rộng. Và vì thế họ sẽ thu hút được nhiều nguồn lực để kiến thiết đất nước.

Ngô Sĩ Liên là một nhà sử học thời Lê sơ sống vào thế kỷ XV, đã viết trong Đại Việt sử ký toàn thư rằng: “Trước kia người Nguyên vào cướp, vương hầu, quan lại nhiều người đến doanh trại giặc xin hàng. Đến khi giặc thua bắt được cả một hòm biểu xin hàng. Thượng hoàng sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản trắc”.  Quả thật chỉ có phẩm chất chủ nhân đất nước rất sâu đậm, hoàng đế Trần Nhân Tông (1258-1308) mới đạt đến độ khoan dung như vậy.

Chiến tranh Hán - Sở (206-202 TCN), được kết thúc bởi chiến thắng cuối cùng của Lưu Bang (256-195 TCN) trước Hạng Tịch (232-202 TCN). Tại sao Hạng Tịch một anh hùng cái thế hơn hẳn Lưu Bang về nhiều mặt, nhưng cuối cùng đã thất bại thảm hại? Nhiều học giả đã trả lời cho câu hỏi này, nhưng có lẽ câu trả lời ngắn gọn nhất, rằng đó là vì phẩm chất  chủ nhân của Lưu Bang trội hơn hẳn  phẩm chất chủ nhân của Hạng Tịch.

Hạng Tịch đã là vua nước Sở, thì đáng lẽ ra ngài phải biết trọng dụng hiền tài, và mọi chiến công của tướng lĩnh dưới quyền ngài, ngài phải coi là của chính mình mà tuyên dương phong thưởng cho họ. Tuy nhiên ngài lại coi thường tướng tài, không muốn phong thưởng cho ai, thì ngài đâu còn đủ tư cách của chủ nhân nước Sở, bởi vậy ngài thất bại là phải (xem những đoạn nói về tính cách của Hạng Vũ trong Sử ký Tư Mã Thiên (109-91 TCN)).

Trong khi đó Lưu Bang thì sao? Trong Hạng Vũ bản kỷ (Sử ký Tư Mã Thiên), Tư  Mã Thiên (145-86 TCN) ghi rằng: “Dòng họ Hạng Vương đều không bị Hán Vương giết. Hán Vương phong Hạng Bá làm Xạ Dương Hầu. Đào hầu, Bình cao hầu, Huyền vũ hầu đều người họ Hạng cho đổi họ làm họ Lưu”. Như vậy mặc dù bị Hạng Tịch đánh cho thập tử nhất sinh bao lần, nhưng khi thống nhất giang san, Lưu Bang không hề trả thù họ Hạng. Rõ ràng chỉ có tâm thế của một chủ thiên hạ thực sự, Lưu Bang  mới có được hành xử  như vậy. Bởi vậy ngai vàng thiên tử quả là đúng chỗ của ngài.

Trong lịch sử đã không thiếu gì những vị vua, không đủ tư cách chủ nhân thực sự ở mỗi quốc gia mà họ trị vì. Vì thế mà mới có bao cảnh đau lòng, đất nước lầm than, lòng người ly tán… Đối nội thì thiếu khoan dung, dung nạp, đối ngoại thì mang về cái nhục quốc thể. Mặc dù với quyền lực tối cao, nhưng họ lại thiếu cái tâm, cái tầm của một ông chủ đất nước.

Tranh công đổ lỗi, luôn là hành xử của những kẻ “tôi tớ”, chứ quyết không thể có ở những người mang tư cách chủ nhân. Tư cách chủ nhân, cao nhất có thể là quốc gia, thấp hơn có thể là một bộ, một ngành, một cơ quan, hay một gia đình, thậm chí chỉ là một công việc cụ thể được giao. Nhưng nó đều giống nhau ở một điểm, là tính trách nhiệm, và làm tốt nhất có thể.

Từ trong thực tế cũng như trong cuốn sách “10 điều khác biệt giữa kẻ làm chủ và người làm thuê” của Keith Cameron Smith, người ta đã rút ra rằng: Kẻ làm chủ học nhiều hơn tiêu khiển, còn người làm thuê tiêu khiển nhiều hơn tự học. Kẻ làm chủ nhận trách nhiệm khi thất bại, còn người làm thuê thì đổ lỗi. Kẻ làm chủ tìm kiếm giải pháp lâu dài, người làm thuê thì tìm kiếm vấn đề trước mắt…

Một vị thủ trưởng không có đủ tư cách chủ nhân, vì nhiều lý do khác nhau, sớm muộn cũng sẽ bộc lộ sự phá phách, mà cao hơn là sẽ trở thành kẻ làm tan nát cơ quan. Chủ nhân tính càng thấp, thì việc hành xử của chủ thể càng thụ động, chộp giật, ngắn hạn… Ngược lại nếu người đứng đầu một đơn vị, như một người chủ thực sự, thì chắc chắn mục đích tối thượng của họ, phải là làm sao để cơ quan, cũng như mỗi cá nhân trong đó, được phát triển tốt nhất. Hệ quả tất yếu là sẽ đảm bảo thực thi dân chủ, biết dùng đúng người đúng việc, trọng dụng nhân tài… Và tất nhiên sẽ không bao giờ sử dụng quyền lực bừa bãi.

Những tướng tài, những mưu sĩ xuất sắc, gặp phải Hạng Tịch, họ đã bỏ đi theo Lưu Bang, dẫn đến cái thất bại thảm hại của Sở Bá Vương. Cũng như vậy, những công ty tư nhân, nếu người đứng đầu không làm được cái việc của một chủ nhân, thì chắc cũng sẽ rơi vào thảm cảnh của họ Hạng.

Nhưng nếu bạn đang phải làm việc ở một cơ quan nhà nước, mà vị thủ trưởng của nó, lại thiếu phẩm chất chủ nhân, thì bạn chỉ nên coi vị đó, như một kẻ làm thuê thiếu trách nhiệm. Trong bối cảnh đó, bạn càng cần phải nâng cao tính độc lập, tự chủ, cũng như củng cố tâm thế chủ nhân cho chính mình, để làm việc và xem xét. Bên cạnh đó bạn nên nỗ lực góp phần giúp công chúng và các cấp có thẩm quyền cao hơn, sớm nhận ra để thay thế hoặc vô hiệu hóa vị thủ trưởng không xứng đáng đó, nhưng tất cả đều phải xuất phát từ lợi ích chung.

Cần nói thêm rằng, những kẻ đứng đầu một đơn vị công mà thiếu tư cách chủ nhân, thì chắc chắn chỉ biết dùng quyền lực để ban ơn, để thao túng, để vơ vét, và không có chính kiến bảo vệ cơ quan hay cá nhân của cơ quan khi bị o ép, hoặc bị xâm phạm quyền lợi, thậm chí sẽ sống theo kiểu “nịnh trên nạt dưới”… Họ sẽ chỉ biết hành xử như những kẻ “tôi tớ”, bất biết tương lai của cơ quan đi về đâu. Đặc biệt họ chỉ tập trung quanh mình những kẻ bợ đỡ. Điều này sẽ gây ra tổn thất rất lớn cho cơ quan đó!

Đất nước đang cải cách thể chế, nhưng dù bất luận như thế nào, thì cái điều quan trọng nhất, là phải hạn chế được tối đa cái cảnh, trao quyền cho những cá nhân, mà bản thân cá nhân đó thiếu tư cách chủ nhân, hoặc không đủ phẩm chất chủ nhân. Rằng đó cũng nên coi là một phẩm chất tiên quyết của những người đứng đầu bất cứ một cơ quan nào.

 

Với một lượng dân số khổng lồ bị đầu độc về tư tưởng dân tộc cực đoan, cùng với những chủ thuyết bạo lực, và chủ nghĩa vô thần ngự trị, một nền độc tài đã lộ nguyên hình, đang đe dọa thế giới. Không còn nghi ngờ gì nữa, với một cỗ máy khổng lồ - đầy tham vọng và gian giảo, lại chủ trương đầu tư - khai thác triệt để những điểm yếu của con người, khiến nó trở nên  nguy hiểm khôn lường. Chẳng thế mà Peter Navarro - cố vấn Tổng thống Trump - tác giả của cuốn sách nổi tiếng “Chết dưới bàn tay Trung Quốc”, đã cảnh báo nhân loại với nội dung rằng, nền độc tài này không chỉ là vấn đề của nước Mỹ, mà là vấn đề của toàn nhân loại.

Thứ bảy, 31 Tháng 8 2019 20:17

Núi cao ta trông - đường rộng ta đi

Không còn nghi ngờ “Dân chủ - Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” chính là ngọn “núi cao” để người ta trông, cũng chính là cụm từ trong quốc hiệu của nhà nước non trẻ.

Bài viết liên quan

Khát vọng & Giá trị từ Cách mạng Tháng Tám

Những ngày cuối tháng tám, đầu tháng chín, luôn là những ngày đặc biệt đối với người dân Việt Nam, trong suốt hơn 70 năm qua.

Bởi, đó là những ngày người ta tưởng nhớ về Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, không những thế còn là những ngày chuẩn bị cho một năm học mới với nhiều kỳ vọng. 

Nhưng sự thật vẫn còn đó, những tiếng thở dài trước bao cảnh nhãn tiền nhức nhối, những làn sóng uất hận trước ngoại bang ngang ngược xâm phạm bờ cõi…

Người ta đang trăn trở về tương lai của đất nước, trăn trở về sự lựa chọn, trước những cơ hội và những thách thức, trong bối cảnh thế giới đầy biến động và rủi ro này.

Thứ bảy, 17 Tháng 11 2018 06:19

Lương Tâm?

Truyện kể rằng, tại một phiên tòa, người ta đã kết tội một bà cụ vì tội ăn cắp. Bà cụ cho biết, bà phải làm liều vì gia cảnh quá nghèo, trong khi con trai bị bệnh, còn đứa cháu bị suy dinh dưỡng. Thưa bà, pháp luật là pháp luật, tôi là người đại diện của pháp luật nên phải xử nghiêm minh, nay tôi tuyên phạt bà bồi thường 1 triệu Rupiah cho người mất cắp, và nếu bà không có tiền bồi thường, bà buộc phải ngồi tù hai năm rưỡi-viên chánh án tuyên bố. Bà cụ run rẩy, nước mắt chứa chan. Thế rồi bất ngờ ông chánh án phán tiếp: Nhân danh đại diện của công lý, tôi tuyên phạt tất cả những công dân nào có mặt trong phiên toà này 50.000 Rupiah-vì cùng sống trong thành phố giàu có và văn minh thế này, mà lại để cho một bà lão ăn cắp vì con-cháu bị đói và bệnh tật. Nói xong, ông cởi mũ đưa cho cô thư ký truyền đi khắp phòng và cuối cùng, bà cụ đã nhận được 3,5 triệu Rupiah tiền quyên góp, trong đó có cả 50.000 Rupiah của ông. Và phiên tòa đã kết thúc trong hạnh phúc của tất cả mọi người.

Thứ hai, 06 Tháng 8 2018 17:28

Nhận chân Dối trá

Trung thực và dối trá, luôn song hành cùng với con người, đó là một thực tế. Nhân loại đã để lại bao tấm gương hy sinh vì lẽ phải, vì chân lý, mãi mãi được lịch sử ghi nhận. Còn dối trá và tác hại của nó, thì bất kỳ ai trong chúng ta, cũng có thể đưa ra vô vàn ví dụ từ trong lịch sử, trong cuộc sống, hay trong chính những trải nghiệm của mình. Nhưng đứng trước hai hiện thực song hành: trung thực và dối trá, con người nên nhìn nhận và ứng xử ra sao, rõ ràng đó là một vấn đề không đơn giản, nó cũng cần phải được giáo dục và xem xét như những vấn đề khách quan khác, để con người bớt đi những đổ vỡ, bi kịch không đáng có.

Chuyên mục: Diễn đàn
Chủ nhật, 27 Tháng 8 2017 06:43

Phiếm luận về giả cầy

Vâng, lịch sử đã buộc chúng ta với nhiều món giả cầy có nguồn gốc từ bên ngoài! Nhưng cho dù là giả cày, giả cáo, hay giả đười ươi đi nữa, thì việc có biến được nó thành những đặc sản giá trị với chính mình và thế giới hay không, là tùy thuộc vào nội lực của người Việt.

Chuyên mục: Diễn đàn
Thứ hai, 26 Tháng 6 2017 16:13

Kỷ niệm với những bản tình ca

Tưởng nhớ hương hồn một người anh  của tôi!

Ngày đó vào năm 1964, một anh trai họ của tôi (ông nội tôi và ông nội của anh là hai anh em ruột), là một thợ đường sắt, không biết vì lý do gì anh rời bỏ cơ quan về nhà.  Những buổi tối mùa hè, cùng với cây guitar, anh vừa đệm vừa hát. Nhà anh ở cạnh nhà tôi, nên tôi đều nghe thấy cả. Thế rồi đến lúc, tôi mê những ca khúc qua giọng hát của anh. Và mỗi lần anh đàn hát, tôi lại sang nghe. Chắc thấy tôi thích tiếng đàn và giọng hát của anh, nên anh đã dạy tôi học nhạc và đánh đàn. Quả thật lúc ấy tôi mê lắm và chỉ mong có ngày tôi đàn hát được như anh.

Chuyên mục: Cuộc sống quanh ta

Trong thực tế việc phong học hàm, đã tác động không nhỏ đến lực lượng các giảng viên, nghiên cứu viên ở các trường đại học, các viện nghiên cứu. Nếu việc phong là chuẩn xác, thì sẽ củng cố được niềm tin cho họ, ngược lại nếu không sẽ để lại nhiều hệ lụy tiêu cực. Nhiều người còn băn khoăn về sự rầm rộ của truyền thông, rồi những lễ long trọng trước hàng bia Văn Miếu, trong khi danh sách còn nhiều người chưa đủ chuẩn lọt lưới. Người Việt Nam có câu: “Nói ra thì bảo là nói ra, không nói ra thì bảo là không nói ra”, để diễn đạt sự khó nói day dứt. Quả thật không ai muốn nghi ngờ về ba cấp hội đồng xét duyệt, nhưng tại sao vẫn để lọt những người không xứng đáng !? Vậy điều gì đã gây ra tình trạng này?

Chuyên mục: Văn hoá học đường
Page 1 of 2