IV. NHÀ VĂN VIẾT VỀ NGƯỜI ANH HÙNG CỨU QUỐC Phan Bội Châu không chỉ là nhà văn chính trị mà còn là một nhà văn nghệ. Nhưng là người ngay từ lúc còn đeo đuổi thi cử, đã coi việc lập thân bằng sự nghiệp văn chương là hèn hạ, khi chọn con đường làm người hào kiệt cứu dân...

Dưới thời thực dân phong kiến xứ Huế là trung tâm chính trị, văn hoá, giáo dục của miền Trung (L’ Annam). ở đây đã hội tụ nhiều gia đình công chức của Nam triều. Con cái họ có điều kiện học lên cao. Gia đình cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Nguyễn Tất Thành (Bác Hồ) là...

III. NGÔI SAO DẪN ĐƯỜNG CỨU NƯỚC VÀ ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Thời kỳ lưu vong hoạt động cứu nước ở Nhật Bản, Trung Quốc cũng là thời kỳ Phan Bội Châu viết nhiều nhất. Ông viết những bức thư, những lời kêu gọi, những bài báo, những cuốn sách chính luận và biên khảo. Hoạt động văn học đó làm...

II. NGƯỜI HÀO KIỆT TỰ NHIỆM VÀ CÁI HÙNG TRÁNG TRONG VĂN CHƯƠNG CỬ TỬ Phan Bội Châu thử thách ngòi bút mình trên nhiều thể loại văn học nhưng tài năng của ông bắt đầu, gắn bó, chịu ảnh hưởng nghệ thuật văn chương cử tử là thứ văn chương ông rèn luyện rất công phu....

Đầu thế kỷ XX, phong trào yêu nước và duy tân phát triển bồng bột khắp cả nước. Trong phong trào đó có người thiên về củ trương bí mật chuẩn bị võ trang đánh Pháp, giành độc lập cho đất nước, có người thiên về chủ trương công khai tuyên truyền chấn hưng công thương nghiệp, lập đoàn hội,...

Ở đời, người ta đánh bạn với nhau hình như cũng có duyên số gì đó, “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, Vô duyên đối diện bất tương phùng” – Các cụ xưa đã nói thế! Trường hợp tôi và Hoàng Ngọc Hiến đúng là như vậy. Hoàn cảnh cũng như đường đời của chúng tôi, có nhiều chỗ...

  Công chúng văn học biết đến Hoàng Ngọc Hiến là một giáo sư, tác giả của thuật ngữ hiện thực phải đạo nhưng thực ra ông chưa bao giờ nhận học hàm này vì có lần người ta định đề nghị Nhà nước phong hàm Phó giáo sư, ông đã nhã nhặn từ chối....

NGƯỜI LÀM VĂN HỌC ĐÍCH ĐÁNG Hoàng Ngọc Hiến trước hết là một chuyên gia về văn học xô viết. Luận án phó tiến sĩ của anh làm về Mayakovsky. Qua các bản dịch và các công trình nghiên cứu của mình, anh đã giới thiệu một cách khá tập trung, có hệ thống, nhà thơ lớn xô viết này....

Tôi xin được gọi thầy Hoàng Ngọc Hiến bằng anh, bởi chính thầy Hiến muốn thế, thích thế. Cũng như thầy Hồ Ngọc Đại, thầy Hiến thích bình đẳng với học trò....

Xin được thanh minh trước, cái đầu đề văn vẻ này thực ra là để che dấu sự ít học, ít đọc của tác giả. Tròn 60 năm về trước, để thoát vùng bị chiếm của Pháp ở quê nhà Quảng Trị, lũ trẻ con em cán bộ kháng chiến được đưa ra vùng tự do khu Bốn Thanh Nghệ Tĩnh...

Đời người trôi qua thật nhanh. Mới ngày nào chiều chiều còn mải mê chạy theo trái bóng cùng bạn bè và anh Hiến trên bãi cỏ đồi Lênin bên dòng sông Maxcơva đến nay đã gần nửa thế kỷ. Lúc ấy cả cuộc đời gần như còn mở ra phía trước chúng tôi và bây giờ là… sắp khép...

Nói đến Giáo sư Tạ Quang Bửu ai nấy trong mỗi chúng ta đều cảm phục và tỏ lòng kính trọng đến một con người có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam. Đến nay, các đồng nghiệp, bạn bè và học trò đã có nhiều bài viết ca ngợi đức độ và tài...

Ngay trong những năm chiến tranh chống Mỹ ác liệt, ông đã mời một số nhà toán học Pháp được tặng Huy chương Fields (được coi như Giải thưởng Nobel trong toán học) như Laurent Schwartz, Alexandre Grothendieck sang thăm Việt Nam, đọc bài giảng về các vấn đề toán học hiện đại nhất, để cập nhật kiến thức cho đội...