Đền Vạn Lộc là nơi thờ Thái úy Quận công Nguyễn Sư Hồi - Vị tướng tài năng có công lao to lớn trong sự nghiệp giữ nước và dựng làng. Đền tọa lạc trên một ví trí sơn thủy hữu tình, mặt hướng Bắc, soi bóng xuống dòng sông Cấm hiền hòa. Phía Nam giáp hạ lưu sông Xá (Cửa Xá).

Đền Vạn Lộc hiện lưu giũ một khối lượng hiện vật và cổ vật có giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Những di vật này không chỉ phản ánh sinh động phong tục thờ tự, nghi lễ dân gian vùng ven biển xứ Nghệ mà còn cho thấy trình độ chế tác tinh xảo, thẩm mỹ cao của các nghệ nhân xưa.

Kiến trúc đặc sắc của đền Vạn Lộc

Lễ hội Đền Vạn Lộc là một hoạt động văn hóa tâm linh truyền thống lớn nhất của làng Vạn Lộc xưa. Lễ hội được tổ chức từ ngày 15 đến ngày 17 tháng Giêng Âm lịch để Nhân dân, các dòng họ trên địa bàn phường Cửa Lò tưởng nhớ công đức Thái úy Quận công Nguyễn Sư Hồi - con trai trưởng của Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí.

Thái úy Quận công Nguyễn Sư Hồi sinh năm 1447 ở làng Thượng Xá, huyện Châu Phúc (nay là xã Khánh Hợp, huyện Nghi Lộc) và mất năm 1506. Ông là người có công lớn trong việc giúp triều đình nhà Lê đánh đuổi giặc ngoại xâm cũng như chiêu dân lập ấp, lập nên làng Vạn Lộc xưa.

Sau 3 năm Thái úy Quận công Nguyễn Sư Hồi mất, Nhân dân đã xây cất phần mộ, tôn làm thần hoàng và lập đền thờ ở phường Nghi Tân (ngày nay là phường Cửa Lò)… Ghi nhận những công lao và giá trị văn hóa, lịch sử của ngôi đền, năm 1991, đền Vạn Lộc được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Lễ rước luôn thu hút đông người dân và du khách tham gia (ảnh chụp lễ rước năm 2023)

Lễ hội Đền Vạn Lộc năm 2026 gồm phần lễ được tổ chức theo nghi thức truyền thống trang trọng và chu đáo (lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ dâng hương Đền Cửa lạch, lễ diễu hành, lễ xuất thần, lễ rước, lễ yên vị, lễ đại tế, lễ kỳ phúc, kỳ yên). Trong đó, tiêu biểu là lễ rước được tổ chức quy mô, giàu bản sắc với hàng chục kiệu rước thần của các di tích, dòng họ và đông đảo Nhân dân trên địa bàn phường Cửa Lò cũng như du khách tham gia.

Công tác chuẩn bị cho phần hội

Phần hội với nhiều hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao cùng các trò chơi dân gian như: đua thuyền, chọi gà, đánh cờ người, kéo co, cắm trại… Các phần hội được các tổ chức đoàn thể và nhân dân phường Cửa Lò chuẩn bị, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Du khách trong và ngoài nước đến tham quan, chiêm bái trước ngày lễ hội

Nhờ công tác tuyên truyền quảng bá và sự chuẩn bị chu đáo cho các hoạt động lễ và hội, năm nay lễ hội thu hút rất động du khách trong và ngoài nước đến thăm quan, chiêm bái và dự các hoạt động của lễ hội.

Thông qua lễ hội đền Vạn Lộc nhằm giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, khởi dậy niềm tự hào cho thế hệ trẻ để tiếp tục bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp mà cha ông để lại. Đồng thời, đây cũng là dịp để tuyên truyền quảng bá tiềm năm du lịch Nghệ An nói chung và Cửa Lò nói riêng./.