Chương trình Nghệ thuật khai mạc lễ hội đền Mường Ham năm 2026.

Ngày 22/2/2026 (nhằm ngày 6 tháng Giêng), tại xã Mường Ham, tỉnh Nghệ An, Lễ hội đền Mường Ham năm 2026 đã chính thức khai hội.

Dự Lễ khai mạc có đồng chí Bùi Công Vinh - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đại diện các Sở, ban, ngành cấp tỉnh; lãnh đạo xã Mường Ham, lãnh đạo các xã trên địa bàn tỉnh cùng hàng ngàn người dân và du khách thập phương.

Đền Mường Ham được tu bổ tôn tạo khang trang 

Theo truyền ngôn của đồng bào dân tộc Thái cho biết: Mường Ham xã Châu Cường, huyện Qùy Hợp (nay là xã Mường Ham) là một trong 9 bản 10 mường có nguồn gốc từ vùng Quỳ Châu, Quế Phong xưa. Lúc bấy giờ, vùng Mường Tôn (thuộc Qùy Châu, Quế Phong xưa) xảy ra loạn lạc, một Tạo Mường thuộc dòng họ Lo Kăm đã sai người đưa đứa con trai độc nhất của mình đến một thung lũng nhỏ hẹp, có tên là Tủng Nháu để tránh nạn, đứa trẻ ấy tên là Tạo Nọi. Tại vùng đất mới này, Tạo Nọi cùng gia nhân bắt đầu gây dựng cuộc sống mới: khai phá đất hoang, thuần dưỡng thú rừng, trồng cây, giữ lửa... họ đặt tên cho mường mới là Mường Nọi.

Một thời gian sau, khi loạn đã yên, Tạo Mường đã mất, người dân mới rước Tạo Nọi từ Mường Nọi ra Mường Lớn để tiếp tục mở rộng và phát triển. Mường Lớn sau này được đặt tên là Mường Hảm. Từ “Hảm” tiếng Thái có nghĩa là “khiêng”, “rước”, qua thời gian người ta đọc chệch là Mường Ham. Tạo Nọi trở thành thủ lĩnh tập hợp và chỉ huy các dòng họ cùng nhau làm ăn, sinh sống và xây dựng cuộc sống mới. Sau khi được dân mường rước về Mường Ham, Tạo Nọi đã ở lại vùng đất này và cho dựng một đền thờ gọi là Tến Hảm (đền Mường Ham) và chọn ngày 4 mùng 5 tháng Giêng âm lịch hàng năm để tổ chức lễ hội để cầu mong mưa thuận gió hoà.

Lễ tế tại đền Mường Ham 

Trải qua biến thiên lịch sử, đền thờ và lễ hội đền Mường Ham dần bị mai một và đi vào quên lãng. Năm 2006, đền thờ và lễ hội được phục hồi và chính quyền và nhân dân địa phương đã chọn ngày 5 mùng 6 tháng Giêng để tổ chức lễ hội. Đây cũng là một trong những lễ hội sớm nhất của tỉnh Nghệ An.

Bà Lê thị Thuý Nga - Bí thư Đảng uỷ xã Mường Ham đánh trống khai hội

Lễ hội đền mường Ham có 2 phần lễ và hội. Phần lễ được tiến hành theo nhưng nghi thức tâm linh được tổ chức trang nghiêm tại Đền Mường Ham, gồm lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ tế, lễ khai mạc và lễ tạ. Phần hội, người dân và du khách được hòa mình vào không gian lễ hội với nhiều trò chơi dân gian và các động văn hoá, thể thao đậm đà bản sắc dân tộc như: bắn nỏ, ném còn, thi khắc luống, cồng chiêng, thi hát đối đáp giao duyên... Cùng với đó là các phần thi trình diễn trang phục truyền thống, ẩm thực và trưng bày gian hàng giới thiệu sản phẩm địa phương.

Lễ hội đền Mường Ham năm 2026 được người dân và du khách đánh giá là lễ hội giàu bản sắc, thể hiện qua nhiều hoạt động diễn ra tại lễ hội.

Một số hình ảnh hoạt động tại lễ hội đền Mường Ham năm 2026