Sáng nay, 01/3 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Vua Mai Hắc Đế, cấp ủy, chính quyền xã Vạn An long trọng tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm và khai mạc Lễ hội đền Vua Mai năm 2026 gắn với kỷ niệm 1313 năm cuộc khởi nghĩa Hoan Châu.

Màn múa rồng trong lễ khai mạc Lễ hội đền Vua Mai

Tham dự khai mạc Lễ hội có các ông/bà: Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh; Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh; Trần Thị Mỹ Hạnh - Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Cùng dự có lãnh đạo các phòng, đơn vị trực thuộc Sở Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo xã Vạn An; đại diện các phòng, ban, cơ quan đoàn thể đóng trên địa bàn xã Vạn An, con cháu họ Mai ở các tỉnh, thành trong cả nước và đông đảo du khách thập phương.

Các đại biểu tham dự lễ khai mạc Lễ hội đền Vua Mai

Mai Hắc Đế, tự là Thúc Loan, sinh năm Canh Ngọ (670), nguyên quán ở làng Mai Phụ, huyện Thiên Lộc (nay là xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh). Mẹ ông là con một chủ vựa muối. Sau khi mang thai ông, bà dời sang thôn Ngọc Trừng, xã Đông Liệt, huyện Nam Đường sinh sống (nay thuộc xã Vạn An, tỉnh Nghệ An). Năm 713, ông phất cờ khởi nghĩa đánh đuổi nhà Đường và xưng đế, lấy Quốc hiệu là Vạn An. Mai Hắc Đế là người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có ý tưởng và đã thực hiện thành công chủ trương liên minh với các nước láng giềng trong cuộc chiến chống xâm lược, bảo vệ chủ quyền đất nước, tạo nên bước ngoặt to lớn trong lịch sử nghìn năm Bắc thuộc. Năm 722, nhà Đường quay lại xâm lược nước ta, Mai Hắc Đế cùng ba quân tướng sĩ và cả dân tộc ngoan cường chống địch. Mai Hắc Đế bị trọng thương và trút hơi thở cuối cùng vào ngày 16 tháng 9 năm Quý Hợi (723). Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng danh tiếng của vị thủ lĩnh và cuộc khởi nghĩa Hoan Châu vẫn làm chấn động cả khu vực tại thời điểm ấy và vang mãi về sau. 

Sau khi mất, Mai Hắc Đế được Nhân dân nhiều nơi, đặc biệt là vùng Sa Nam tôn làm Phúc thần, lập đền thờ, lớn nhất là ngôi đền mang tên Mai Hắc Đế ở xã Vạn An ngày nay.

Lễ hội Đền Vua Mai là lễ hội văn hóa tâm linh truyền thống được tổ chức hằng năm vào dịp tháng Giêng (âm lịch). Đây là dịp để tưởng nhớ công đức Vua Mai cùng các tướng lĩnh của ngài. Qua đó, nhằm ôn lại khí thế hào hùng, tinh thần bất khuất của cuộc khởi nghĩa Hoan Châu đánh bại quân xâm lược nhà Đường, xây dựng nước Vạn An độc lập từ năm 713 đến năm 722. Đồng thời, khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giáo dục tinh thần yêu nước của cha ông cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Lễ hội đền Vua Mai năm nay diễn ra tại 2 địa điểm: Lăng mộ Vua Mai và đền thờ Vua Mai thuộc di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ vua Mai Hắc Đế, trong đó, phần hội tập trung tại Khu Lăng mộ.

Trong 3 ngày lễ hội (từ 13-15 tháng Giêng), ngoài được chứng kiến các nghi thức, nghi lễ cúng tế truyền thống như: lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ rước nước, lễ rước thần, lễ đại tế, Nhân dân và du khách còn được hòa mình vào nhiều hoạt động văn hóa thể thao sôi nổi, đặc sắc như đua thuyền, đấu vật, đánh cờ, chọi gà, đu tiên, đu quay, đẩy gậy, thi làm cỗ xôi gà, thi đấu bóng chuyền, ca múa hát,....

Lãnh đạo tỉnh dâng hương Vua Mai tại khu mộ. Ảnh: Báo & PTTH Nghệ An

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở VHTTDL dâng hương Vua Mai tại khu mộ

Trong số các môn thể thao tại lễ hội, đấu vật được xem là điểm nhấn quan trọng. Theo sử sách, hàng năm, vào mùa xuân, vua Mai cho các vùng tổ chức thi vật, chọn những đô vật khỏe mạnh, bổ sung vào đội quân tiên phong. Đấu vật từ đó trở thành một tập quán trong các kỳ hội làng, thể hiện tinh thần thượng võ của người dân xứ Nghệ. Để tổ chức tốt môn đấu vật, xã Vạn An đã huy động sự đóng góp của các tổ chức, doanh nghiệp, con em xa quê hoàn thiện Sới vật theo quy chuẩn quốc gia, thu hút các đô vật khắp nơi về thi đấu.

Đấu vật thu hút đông đảo người dân đến xem và cổ vũ

Trước đó, sáng ngày 28/02/2026 (tức ngày 12 tháng Giêng), tại đền Vua Mai đã diễn ra Lễ rước nước đặc sắc với sự tham dự của ông Vương Hồng Thái - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã và đại diện các phòng, ban, ngành cùng đông đảo bà con Nhân dân trên địa bàn.

Lễ rước nước

Chiều cùng ngày, Ban tổ chức tiếp tục làm lễ Yết cáo truyền thống tại đền.

Lễ Yết cáo tại đền Vua Mai

Lễ hội đền Vua Mai là một trong các lễ hội truyền thống quy mô lớn vẫn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách khắp mọi miền Tổ quốc về tham quan, trẩy hội./.