Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công chùa Da.

Chiều 28/3/2026, tại phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An đã diễn ra lễ động thổ, khởi công xây dựng không gian tâm linh chùa Da (Âu Lạc tự) và Nhà tưởng niệm các nhà báo đã hy sinh vì Tổ quốc và sự nghiệp Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Các đại biểu tham dự lễ khởi công.

Tham dự sự kiện có các đồng chí Uỷ viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Đặng Hồng Đức - Thứ trưởng Bộ Công An; Thái Thanh Quý - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban chính sách, Chiến lược Trung ương; Nguyễn Khắc Thận - Bí thư Tỉnh uỷ Nghệ An.

Cùng dự có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh, các nhà báo lão thành; lãnh đạo Hội nhà báo Việt Nam qua các thời kỳ; đông đảo phóng viên báo chí và bà con phật tử, Nhân dân.

Chùa Da (còn gọi Âu Lạc Cổ Tự) tọa lạc tại phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An. Ngôi chùa cổ được xây dựng vào thời vua Thành Thái (khoảng 1889-1907), gắn bó với đời sống tinh thần của người dân qua nhiều thế hệ.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng, ngôi chùa còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Trong cao trào cách mạng 1930-1931, đây từng là địa điểm hội họp bí mật của Chi bộ Lộc Đa. Từ mái chùa này, những cuộc vận động, tổ chức quần chúng đã được hình thành, góp phần làm nên phong trào đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân các làng Lộc Đa, Đức Thịnh, Dũng Thượng… chống thực dân Pháp.

Bên cạnh đó, hai đảng viên Chi bộ Lộc Đa là Hoàng Văn Bá và Dương Xuân Kiên đã mang chiếc trống đại của chùa tham gia cổ vũ cuộc biểu tình ngày 01/5/1930 tại khu công nghiệp Bến Thủy. 

Âm vang của chiếc trống không chỉ tiếp thêm khí thế cho đoàn người biểu tình mà còn trở thành biểu tượng của tinh thần đấu tranh bất khuất. Sau này, chiếc trống được lưu giữ như một hiện vật lịch sử quý giá tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh.

Trải qua năm tháng, chùa Da chỉ còn lại nền móng và một ngôi nhà gỗ nhỏ thờ Phật. Đến năm 2017, thể theo nguyện vọng của nhân dân và phật tử, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định cho phép khôi phục và tôn tạo chùa Da. 

Phối cảnh chùa Da được phê duyệt.

Theo thiết kế được phê duyệt, Chùa Da gồm các hạng mục công trình: Chính điện, Nhà Tổ, tháp, khuôn viên cảnh quan, đường dạo nội bộ. Đặc biệt, trong khuôn viên chùa sẽ dành riêng một khu tưởng niệm trang nghiêm để thờ các Nhà báo đã hy sinh trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nền cách mạng báo chí Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh bày tỏ sự xúc động khi tham dự lễ động thổ khởi công một công trình mang ý nghĩa sâu sắc, kết tinh giữa đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc và truyền thống cao đẹp của nghề báo.

Các đại biểu thực hiện nghi thức đặt đá xây dựng chùa.

Nhà báo Lê Quốc Minh nhấn mạnh, đối với những người làm báo, đây không chỉ là một công trình tâm linh mà còn là điểm tựa tinh thần - nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp, tưởng niệm các nhà báo đã hy sinh vì sự thật, vì Tổ quốc và Nhân dân. Đồng thời, không gian này cũng sẽ là nơi để mỗi người làm báo tự soi chiếu, nhắc nhở về trách nhiệm, đạo đức và sứ mệnh nghề nghiệp./.