Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện các bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo tỉnh Nghệ An và Tập đoàn TH dự lễ động thổ dự án xây dựng Đền thờ Bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Phạm Bằng (Báo và PTTH Nghệ An)

Sáng 09/02/2026, Nhân dịp kỷ niệm 125 năm ngày mất của Bà Hoàng Thị Loan (ngày 22 tháng Chạp năm Canh Tý - 22 tháng Chạp năm Ất Tỵ), UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Ngân hàng Thương mại cổ phần Bắc Á trang trọng tổ chức Lễ động thổ dự án xây dựng Đền thờ bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Về dự lễ có các ông: Phan Đình Trạc - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Nội chính Trung ương; Thái Thanh Quý - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh; Anh hùng Lao động Thái Hương - Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH; đại diện các dòng họ nội, ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh năm 1868 tại làng Chùa, xã Chung Cự (nay là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Năm 1883, bà kết hôn với người học trò nghèo, là ông Nguyễn Sinh Sắc. Từ đó, bà lo toan mọi việc gia đình, giúp đỡ cha mẹ để chồng có điều kiện thi cử.

Năm 1895, bà Hoàng Thị Loan cùng hai con vào kinh đô Huế giúp chồng theo đuổi con đường cử nghiệp. Năm Canh Tý (1900), bà sinh thêm người con thứ 4 là Nguyễn Sinh Xin nhưng sau đó lại lâm bệnh nặng. Ngày 22 tháng Chạp năm Canh Tý (22/12/1900), bà Hoàng Thị Loan trút hơi thở cuối cùng khi mới 33 tuổi.

Thi hài bà được đưa bằng thuyền lên mai táng dưới chân núi Tam Tầng, thuộc dãy núi Ngự Bình, thành phố Huế. Năm 1922, bà Nguyễn Thị Thanh bị quản thúc ở Huế, nhân một chuyến được phép về thăm quê đã bí mật đưa hài cốt mẹ về an táng tại vườn nhà ở Làng Sen. Năm 1942, cậu Nguyễn Sinh Khiêm chọn núi Động Tranh, xã Nam Giang, huyện Nam Đàn làm nơi an nghỉ vĩnh hằng của bà.

Cuộc đời bà Hoàng Thị Loan là tấm gương sáng về phẩm chất giản dị, khiêm tốn, đức hi sinh to lớn, lòng nhân ái bao dung của người phụ nữ Việt Nam. Những đức tính quý báu đó đã tác động sâu sắc đến sự hình thành nhân cách cao thượng, tình yêu quê hương đất nước, tình cảm thương dân sâu sắc. Tất cả những đức tính, phẩm chất tốt đẹp đó đã cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh đi suốt cuộc đời, được Người làm phong phú, sâu đậm và nhân lên gấp bội.

Các đại biểu dâng hoa, dâng hương tưởng niệm tại phần mộ Bà Hoàng Thị Loan. Ảnh Phạm Bằng (Báo và PTTH Nghệ An)

Trước giờ động thổ, tại phần mộ bà Hoàng Thị Loan trên núi Động Tranh, các đại biểu đã dâng hoa, dâng hương bày tỏ lòng thành kính, tri ân người mẹ Việt Nam tiêu biểu đã sinh thành, dưỡng dục và góp phần hình thành nhân cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện các bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo tỉnh Nghệ An và Tập đoàn TH thực hiện nghi thức động thổ. Ảnh Phạm Bằng (Báo và PTTH Nghệ An)

Công trình Đền thờ bà Hoàng Thị Loan được xây dựng có diện tích khoảng 6.000 m², gồm đền thờ chính và các hạng mục phụ trợ, được thiết kế theo kiến trúc truyền thống, bảo đảm hài hòa với cảnh quan môi trường chung của di tích khu mộ Bà Hoàng Thị Loan.

Phát biểu tại buổi lễ,  bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định, với trách nhiệm của chủ đầu tư dự án, Sở VHTTDL cam kết sẽ chủ động, tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan, tập trung nguồn lực, phát huy năng lực, kinh nghiệm và trách nhiệm để triển khai dự án xây dựng Đền thờ Quốc mẫu Hoàng Thị Loan đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, đưa công trình vào phát huy giá trị để quần thể mộ bà Hoàng Thị Loan trở thành một công trình tâm linh xứng tầm và là điểm đến du lịch hấp dẫn.

 Là đơn vị chủ trì xây dựng công trình, phát biểu tại buổi lễ, Anh hùng Lao động Thái Hương - Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH thay mặt Ngân hàng Bắc Á cam kết sẽ xây dựng Đền thờ thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm hoàn thành đưa vào phục vụ du khách tham quan. Quá trình vận hành bảo đảm tính khoa học và tính tôn nghiêm, trở thành một quần thể tôn kính, trang nghiêm, đáp ứng tâm nguyện của đồng bào trong và ngoài nước, để phẩm hạnh, tâm hồn trong sáng, tấm lòng nhân hậu của người mẹ vĩ đại ngày càng được phát huy, lan tỏa.

Các đại biểu dâng hương tưởng niệm Bà Hoàng Thị Loan tại Khu Di tích Kim Liên và đền Chung Sơn - thờ Gia tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh Phạm Bằng ( Báo và PTTH Nghệ An)

Cũng trong sáng nay, các vị lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã về Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên dự lễ tưởng niệm lần thứ 125 năm ngày mất của bà Hoàng Thị Loan.