Sáng ngày 27/02/2026 (tức ngày 11 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Đền thờ Hồ Hưng Dật, xã Quỳnh Sơn, Hội đồng gia tộc họ Hồ Việt Nam đã long trọng tổ chức Lễ Tế Tổ truyền thống năm 2026 thu hút đông đảo con cháu khắp cả nước về dự.

Con cháu họ Hồ về dâng hương tại di tích

Đại biểu về dự lễ

Đức Nguyên tổ họ Hồ Việt Nam - Trạng Nguyên Hồ Hưng Dật quê gốc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc. Tương truyền, ông đậu Trạng nguyên thời Hậu Hán (947 - 951), sang làm Thái Thú Diễn Châu, sau đó về lập trại ở hương Bào Đột (nay là xã Quỳnh Sơn, tỉnh Nghệ An). Từ trung tâm này, ông cho mở rộng canh tác phát triển về vùng Diễn Châu, Bắc Yên Thành đến vùng đất Đường Khê Thượng (vùng Nghĩa Đàn), từ đó về sau con cháu đời đời hưng thịnh. Sách “An Tĩnh cổ lục” chép về ông như sau: “Viên Thái Thú, tức thủ lĩnh Châu Diễn lúc bấy giờ là Hồ Hưng Dật. Tất cả vùng Diễn Châu đều là lãnh thổ, tức quốc gia của ông ta. Dinh thự đóng ở trại Tiên Sinh, miền đầu núi phía Tây, vì rằng Diễn Châu thời kỳ đó còn là đầm phá một phần lớn … Nhân dân có thói quen gọi nơi yên nghỉ của tổ tiên nhà Hồ với thành ngữ “Tiên sinh ô ô, do chữ họ Hồ gọi trệch đi”.

Hồ Hưng Dật là người đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển một dòng họ lớn có nhiều đóng góp quan trọng trong lịch sử dân tộc. Trải qua các thời kỳ, họ Hồ đã xuất hiện nhiều nhân vật tiêu biểu trong lĩnh vực chính trị, quân sự, văn hóa, khoa bảng như Hồ Quý Lý, Hồ Hán Thương, Quang Trung Nguyễn Huệ (Hồ Thơm), Hồ Sỹ Dương, Hồ Phi Tích, Hồ Xuân Hương...

Đền thờ Hồ Hưng Dật được Hồ Quý Ly xây dựng năm 1403 với quy mô lớn, đến năm 1971 di tích bị hư hỏng do chiến tranh và thiên tai. Năm 2005, di tích từng bước được phục hồi với khuôn viên diện tích 27.308 m² gồm các hạng mục công trình như Tam quan ngoại, Nghi môn nội, Hạ điện, Trung điện, Thượng điện, Tả vu, Hữu vu, nhà khách, nhà truyền thống và nhiều công trình phụ trợ khác.

Ngoài thờ Hồ Hưng Dật, tại đền còn phối thờ một số nhân vật lịch sử tiêu biểu của dòng họ như Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương và các bậc tiền nhân có công với đất nước. Qua nhiều thế kỷ tồn tại và phát triển, Đền thờ Hồ Hưng Dật đã trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng họ Hồ Việt Nam.

Trong những năm qua, công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích Đền thờ Hồ Hưng Dật luôn được các cấp chính quyền, ngành Văn hóa và Hội đồng gia tộc họ Hồ Việt Nam quan tâm thực hiện, góp phần giữ gìn không gian thờ tự trang nghiêm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân, đồng thời phục vụ công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Với những giá trị văn hóa - lịch sử to lớn, Đền Thờ Hồ Hưng Dật đã được xếp hạng là di tích quốc gia tại Quyết định 4106/QĐ - BVHTTDL ngày 12/12/2024 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Nghi thức tế tổ

Con cháu dâng lễ tế tổ

Lễ Tế Tổ năm 2026 được tổ chức theo nghi thức truyền thống với các phần dâng hương, dâng hoa, tế lễ. Diễn văn buổi lễ nhằm ôn lại công lao của Đức Nguyên tổ và các bậc tiền nhân; khẳng định truyền thống hiếu học, tinh thần yêu nước, ý chí vươn lên của dòng họ; đồng thời thể hiện quyết tâm gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của dòng họ Hồ Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Biểu diễn văn nghệ trong lễ tế tổ

Phát biểu tại buổi lễ, đại diện Hội đồng gia tộc họ Hồ Việt Nam nhấn mạnh: Lễ Tế Tổ không chỉ là dịp tri ân tiên tổ mà còn là cơ hội để con cháu trong dòng họ tăng cường đoàn kết, phát huy truyền thống hiếu học, khuyến học - khuyến tài, chung tay xây dựng gia tộc ngày càng phát triển, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước.

Lễ Tế Tổ họ Hồ năm 2026 tại Đền thờ Hồ Hưng Dật đã diễn ra trang trọng, an toàn, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng đại biểu và con cháu tham dự, mở đầu cho một năm mới với niềm tin, khí thế và quyết tâm mới./.