Ngày 24 tháng 4 năm 2026 (nhằm ngày 8 tháng 3 năm Bính Ngọ), UBND xã Tam Hợp long trọng tổ chức Lễ hội Bốc Mó năm 2026 tại miếu Mó, xóm Mo Mới, xã Tam Hợp.

Biểu diễn văn nghệ tại lễ hội

Tham dự lễ khai mạc có các ông/bà: Bùi Công Vinh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng đại diện các phòng, đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đại diện Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ xã Tam Hợp cùng đông đảo Nhân dân địa phương và vùng phụ cận.

“Mó” theo tiếng Thổ nghĩa là mạch nước ngầm, nguồn nước thiêng, phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp của cộng đồng dân tộc Thổ. Lễ hội Bốc Mó còn có tên gọi khác là lễ khai Mó nước đầu năm - một nghi lễ quan trọng của đồng bào người Thổ có từ xa xưa, thường được tổ chức vào cuối mùa xuân, đầu mùa hạ (tháng 4 - 5 âm lịch). Lễ được tổ chức với ý nghĩa khai thông mó nước, cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu cho nguồn nước mó tuôn chảy dồi dào phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt và cho việc tưới tiêu của cả cộng đồng.

Lễ hội Bốc Mó của người Thổ được tổ chức tại miếu Mó bên cạnh mó nước ở xóm Mo Mới xã Tam Hợp (xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp cũ). Lễ hội gồm 2 phần: Phần lễ và phần hội:

Phần lễ là hoạt động cúng tế tại miếu Mó, lễ vật bao gồm: Một cỗ xôi, gà, bánh sừng trâu, bánh trôi, rượu, trầu cau...Thực hiện nghi lễ cúng Bốc Mó là một ông Mo. Ông mo đại diện cho dân làng thực hiện các nghi thức, tri ân các vị thần linh và cầu mong các vị thần phù trợ cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Kết thúc buổi lễ, thanh niên trai gái, người già trong làng tụ họp cùng khơi thông mó nước.

Lễ cúng tại miếu Mó

Sau khi nghi lễ kết thúc là phần hội, dân làng tổ chức múa hát những làn điệu dân ca độc đáo, mang đậm dấu ấn đặc trưng văn hóa của dân tộc Thổ như: làn điệu Dạ ơi; Khai khai rế; Tập tính tập tang; Hát giao duyên; nhảy sạp, múa sạp... Tại lễ hội còn tổ chức nhiều trò chơi dân gian thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách tham gia như ném còn, đi cầu khỉ, thi kéo co…

Năm nay, lễ hội được tổ chức trong ngày 24 tháng 4 năm 2026 (nhằm ngày 8 tháng 3 năm Bính Ngọ) với các phần tân lễ, cổ lẽ xen kẽ. Tại lễ hội, ngoài phần lễ cúng tại miếu Mó truyền thống, Nhân dân còn được thưởng thức các làn điệu dân ca của người Thổ, được hòa mình vào các trò chơi dân gian đặc sắc như thi cầu khỉ, kéo co, đẩy gậy...và đặc biệt không thể thiếu trong lễ hội là thi bốc Mó (bốc bùn, khai thông dòng nước). Hoạt động này thu hút sự tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân đủ mọi lứa tuổi, mang lại sự hứng khởi và niềm tin về một năm mới tốt đẹp.

Thi bốc mó trong lễ hội

Lễ hội Bốc Mó là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của tỉnh và là số ít lễ hội truyền thống đang được lưu giữ của đồng bào Thổ ở Nghệ An. Trong xã hội hiện đại, khi công nghệ số bùng nổ, nguy cơ bị phai nhạt bản sắc văn hóa, trong đó có lễ hội truyền thống là rất lớn thì việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của Lễ hội Bốc Mó càng trở nên quan trọng, cần sự chung tay vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, đặc biệt là chính quyền địa phương. Hy vọng rằng, trong tương lai, lễ hội Bốc Mó không chỉ tồn tại mà còn trở thành tài nguyên quan trọng để khai thác, phát triển du lịch ở miền Tây xứ Nghệ./.