Sáng ngày 10/3, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An họp bàn một số nội dung theo thẩm quyền dưới sự chủ trì của Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận.

Quang cảnh phiên họp

Tham dự phiên họp còn có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Nghĩa Hiếu; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Võ trọng Hải; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Võ Thị Minh Sinh; đại diện các cơ quan tham mưu giúp việc Trung ương phụ trách Nghệ An; Ủy viên BTV Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở VHTTDL Trần Thị Mỹ Hạnh trình bày dự thảo Chương trình hành động

Tại phiên họp, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở VHTTDL Trần Thị Mỹ Hạnh trình bày dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Trong dự thảo, Giám đốc Sở VHTTDL Trần Thị Mỹ Hạnh nói rõ: Nghị quyết số 80 đã đặt ra những mục tiêu kinh tế rõ ràng cho lĩnh vực văn hóa. Theo đó, đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp khoảng 7% GDP, và tăng lên 9% vào năm 2045, đồng thời hình thành 5 - 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa. Những con số ấy không đơn thuần là chỉ tiêu kinh tế. Đằng sau đó là sự thay đổi trong cách nhìn nhận về văn hóa: Từ chỗ chủ yếu được nuôi dưỡng bằng ngân sách, văn hóa đang được đặt vào vị trí của một nguồn lực có thể tạo ra giá trị gia tăng, việc làm, thương hiệu và sức mạnh mềm cho quốc gia. Nghệ An là một vùng đất hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hóa, từ không gian Hồ Chí Minh tại Làng Sen - Kim Liên, đến những lễ hội dân gian, làng nghề và hương vị ẩm thực đậm đà mang đậm đặc trưng riêng biệt của vùng miền. Định hướng ấy mở ra cơ hội hình thành một hệ sinh thái kinh tế văn hóa mang bản sắc riêng của vùng đất xứ Nghệ hòa quyện trên con đường di sản văn hóa của miền Trung. Nghệ An dự kiến sẽ xây dựng thành công 03-04 sự kiện văn hóa lễ hội mang tầm quốc gia và khu vực; Xây dựng 03-05 show diễn thực cảnh nghệ thuật thành sản phẩm công nghiệp văn hóa để phát triển kinh tế du lịch về đêm.

Nghị quyết số 80 định hướng tập trung phát triển một số lĩnh vực văn hóa có chất lượng cao, có sức cạnh tranh lớn như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, âm nhạc, mỹ thuật, thời trang, du lịch văn hóa, nội dung số và trò chơi điện tử. Trong đó, công nghệ cao và chuyển đổi số được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy các ngành này phát triển. Nghị quyết cũng đặt ra mục tiêu hình thành các cụm sáng tạo, khu công nghiệp sáng tạo và những trung tâm văn hóa có tầm vóc quốc tế; đồng thời xây dựng thị trường văn hóa minh bạch, năng động, đặc biệt ở lĩnh vực tài sản số. Những định hướng này cho thấy quyết tâm tạo bước chuyển mới, đưa văn hóa phát triển phù hợp với xu thế của thời đại. Từ những định hướng ấy, một không gian phát triển mới đang dần mở ra cho Nghệ An, nơi di sản văn hóa được tiếp cận bằng những cách thức hiện đại hơn. Không dừng lại ở việc bảo tồn, nhiều giá trị truyền thống có thể được “đánh thức” thông qua công nghệ số. Chẳng hạn, không gian văn hóa dân ca Ví, Giặm có thể được số hóa để di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vang vọng trong môi trường trực tuyến; các sản phẩm du lịch ứng dụng thực tế ảo có thể tái hiện hành trình lịch sử của vùng đất xứ Nghệ; hay những nền tảng nội dung số kể lại câu chuyện về đời sống, phong tục, lễ hội của các dân tộc Thái, Thổ, Mông, Khơ Mú, Ơ Đu…Bên cạnh đó, nhiều nét văn hóa đặc trưng của Nghệ An cũng có thể trở thành nguồn chất liệu phong phú cho các ngành công nghiệp sáng tạo: từ nghề thủ công truyền thống, lễ hội dân gian truyền thống, kiến trúc nhà sàn, đến văn hóa rượu cần và các nghề thủ công truyền thống. Khi những giá trị ấy được kết hợp với công nghệ số, phim ảnh, âm nhạc, thiết kế hay trò chơi điện tử, di sản không chỉ được gìn giữ nguyên vẹn mà còn được tái hiện trong những hình thức mới mẻ, sinh động hơn. Qua đó, văn hóa Nghệ An có thể đến gần hơn với thế hệ trẻ, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ ra ngoài biên giới, trở thành cầu nối giới thiệu bản sắc xứ Nghệ với bạn bè quốc tế.

Nghị quyết số 80-NQ/TW đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch văn hóa, xây dựng thương hiệu quốc gia cho các sản phẩm, dịch vụ văn hóa và nghiên cứu định giá tổng giá trị kinh tế của văn hóa (TEV). Cách tiếp cận này cho thấy một tư duy mới: Di sản không chỉ được gìn giữ từ trong quá khứ mà còn được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, có thể được quản trị, đo lường và khai thác một cách bền vững trong nền kinh tế, văn hóa hiện đại. Trong bối cảnh đó, Nghệ An sở hữu một lợi thế nổi bật khi là địa phương có nhiều di sản, di tích lịch sử văn hóa, cùng các làng nghề, lễ hội để tạo sản phẩm du lịch cao. Nghệ An sẽ phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa độc đáo, giàu bản sắc nhằm củng cố thương hiệu địa phương thông qua các sự kiện: festival dân ca Ví, Giặm; festival du lịch Cửa Lò; festival ẩm thực lươn Nghệ An. Xây dựng sản phẩm du lịch mang bản sắc văn hóa, giàu trải nghiệm: Du lịch lịch sử văn hóa tâm linh (Quê Bác, hệ thống đền, chùa trọng điểm như đền Cờn, đền Quả Sơn, đền Hoàng Mười…); Du lịch cộng đồng miền Tây (Mường Lống, Môn Sơn, Châu Tiến, Mường Đán…); Du lich biển kết hợp làng nghề, bản sắc văn hóa, ẩm thực, di sản văn hóa (Cửa Lò, Biển Quỳnh, Bãi Lữ, Cửa Hiền…). Đầu tư phát triển hạ tầng du lịch; thu hút đầu tư các điểm đến: Khu du lịch nước khoáng nóng và hệ thống sân golf ở Giang Sơn, Đảo Chè, phía đông đường Bình Minh, Vườn quốc gia Pù Mát… Thúc đẩy kết nối du lịch liên vùng, liên tỉnh. Từ nền tảng ấy, Nghệ An kỳ vọng có thể từng bước định hình hình ảnh thành một điểm đến văn hóa - sinh thái - lịch sử đặc sắc, nơi du khách không chỉ đến để ngắm cảnh mà còn được hòa mình, trải nghiệm lễ hội, khám phá lịch sử và cảm nhận chiều sâu văn hóa của vùng đất. Đây cũng chính là hướng đi phù hợp với tinh thần mà Nghị quyết 80-NQ/TW đặt ra: biến di sản thành động lực phát triển bền vững cho tương lai.

Theo Nghị quyết số 80, cần bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm cho văn hóa; định hướng tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Đây cũng là cơ hội để thu hút mạnh mẽ nguồn lực xã hội, đặc biệt là doanh nghiệp tham gia đầu tư vào các lĩnh vực văn hóa, du lịch. Đối với Nghệ An, chủ trương này mở ra dư địa lớn để phát triển du lịch văn hóa và các sản phẩm gắn với di sản, bản sắc địa phương. Khi có sự tham gia, đầu tư của doanh nghiệp, những giá trị văn hóa truyền thống như các làng nghề dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ, ẩm thực bản địa hay các hoạt động trải nghiệm văn hóa cộng đồng có điều kiện được đầu tư bài bản, nâng tầm thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Dự thảo Chương trình hành động nêu rõ: Cải thiện điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ văn hóa thông qua các cơ chế, chính sách tạo thuận lợi cho phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trong thời kỳ mới. Có cơ chế tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các ngành, đảm bảo đồng bộ, tránh chồng chéo, trùng lặp, nhằm thúc đẩyvà kiến tạo động lực cho sự phát triển văn hóa. Qua đó, giúp bảo tồn các làng nghề truyền thống, tạo ra giá trị kinh tế mới từ di sản, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững của địa phương,…

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận kết luận phiên họp

Phát biểu kết luận nội dung này, Bí thư Tỉnh ủy Nguyến Khắc Thận nhấn mạnh: Nghị quyết số 80 mở ra một hướng đi mới khi đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của phát triển. Với Nghệ An, đây không chỉ là định hướng chiến lược mà còn là cơ hội để chuyển hóa những giá trị bản sắc thành nguồn lực nội sinh cho tương lai. Dự thảo Chương trình hành động được chuẩn bị chi tiết, công phu, khoa học mang nhiều trăn trở, tâm huyết, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Nghệ An. Sở VHTTDL nghiên cứu bổ sung thêm vào chương trình hành động việc xây dựng dự án công viên văn hóa Ví, Giặm để thu hút đầu tư trong giai đoạn này và một số dự án để đầu tư công và trung hạn từ chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa; một số dự án thu hút nguồn đầu tư và hợp tác công tư như: khu du lịch nước khoáng nóng và sân gol Giang Sơn, công viên văn hóa thành cổ Vinh, không gian trải nghiệm số “Tinh hoa xứ Nghệ, không gian văn hóa Làng Sen”…

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa sẽ được BCH Đảng bộ tỉnh góp ý trong phiên họp ngày 11/3/2026.