Tôi ở ngay cạnh một ông bạn già, ông Cao Xuân Huy mà tôi thường gọi đùa là nhà Đạo học của thế kỷ XX, mà tôi đã thường quen thân từ 40 năm trước đây ở Huế. Ngày trước ông là giáo sư Pháp văn song lại thông Phật học nhất là chuyên trị học thuyết Lão trang. Tính...

Việt Nam là nước sản xuất đồ gốm khá sớm và đồ gốm đã đồng hành và phát triển mạnh mẽ trong tiến trình lịch sử dân tộc. Khi nói đến đồ gốm, một câu hỏi được đặt ra là trên đất nước ta đồ gốm ra đời từ lúc nào?...

1. Gian díu giằng co giữa Đạo và Thế Ý kiến cho rằng Nho Lâm Ngoại Sử là cuốn tiểu thuyết tố cáo chế độ khoa cử bát cổ đã trở nên rất phổ biến. Thế nhưng chả nhẽ một cuốn sách 56 hồi viết bằng cả cuộc đời chỉ để chứng minh điều mà ngay tự thời đó đã không...

Từ khi truyền vào nước ta, Phật giáo nhanh chóng bắt rể sâu rộng trong quần chúng và đã có những đóng góp to lớn đối với công cuộc phục hưng và xây dựng đất nước....

Đặt vấn đề. Theo Daniel Bell (Mỹ), Alain Touraine (Pháp) và một số nhà nghiên cứu quốc tế về phát triển kinh tế xã hội Tây phương thì trước 1850, chúng ta có một xã hội tiền hiện đại. Phần lớn kinh tế xuất phát từ ngành làm nông, cần rất nhiều nhân công, sống và sinh hoạt theo mùa. Từ...

6. Bút pháp của Phan Thúc Trực biểu hiện trong sử của ông là gì? Như đầu đề đã giới thuyết rõ, chúng tôi nghiêng về tìm hiểu bút pháp sử gia họ Phan dưới góc nhìn văn học, còn các vấn đề thuần túy sử học của bộ sách sẽ không đi sâu. GS Trần Kinh Hòa đã đề...

Trong khu vực Đông Á gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam... đều có một hiện tượng văn học giống nhau, gọi là “Thơ mới”. Cả bốn nước này có cùng hệ thống quan niệm thẩm mỹ, hệ thống thể loại, đều chịu sự chi phối của cái nhìn Nho giáo: quan niệm văn để chở đạo, thơ...

Những nghiên cứu của tôi dựa trên quan điểm về sự thống nhất văn hóa. Một nền văn hóa, nếu nó tồn tại và phát triển thì cần phải luôn thích nghi với những tư tưởng, những giá trị của nó, cần phải vận động để hướng tới sự thay đổi cũng như làm thay đổi những hoàn cảnh cụ...

Trong văn học 1945 - 1975, cái cá biệt hầu như bị loại trừ. Văn học là tiếng nói nhân danh dân tộc, đại diện cho nhân dân. Nó ưu tiên trước hết cho cái tiêu biểu, cái đại diện. Sau 1975, văn học làm một hành trình ngược lại. Cái riêng, cái cá biệt xuất hiện và trở thành...

1. Tôi chưa có điều kiện nghiền ngẫm kỹ và hết các tác phẩm của Phan Thúc Trực, mặc dù năm 1975 nhân dịp vào Sài Gòn, tôi đã đọc bản dịch Quốc sử di biên Tập thượng của Hồng Liên Lê Xuân Giáo(1) với một ấn tượng sâu sắc, đến nỗi phải đi tìm mua ngay cuốn sách ấy....

Lịch sử phát triển của một số quốc gia châu Á thời kỳ cận đại (cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX) ghi nhận một hiện tượng khá phổ biến, đó là sự xâm nhập, ảnh hưởng của các tư tưởng tự do, dân chủ, dân quyền từ các nước châu Âu và phương Tây vào quá trình vận...

1. VẤN ĐỀ Truyện Tấm Cám nằm trong một kiểu truyện thuộc loại phổ biến nhất trên thế giới. Cô Tấm trong truyện của nhiều nước phương tây có tên là cô Tro Bếp (Cendrillon ở Pháp, Cinderella ở Anh, Cenerentola ở Ý, Cenusotca ở Rumani, Cernuska hay Doluska ở Nga...), vì vậy kiểu truyện này có tên là kiểu truyện...

DƯ luận mấy tuần gần đây nóng nhiều nhất không phải là chuyện cơm áo gạo tiền mà là tranh luận xung quanh truyện cổ tích Cô Tấm "thảo hiền"! Dù đúng sai thế nào chưa rõ nhưng chắc chắn có một điều đáng mừng là nó chứng tỏ rằng người Việt vẫn còn thiết tha, trăn trở vì văn...