Ngài Kohdayar Marri

Ngài Kohdayar Marri, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Pakistan tại Việt Nam, từng tốt nghiệp ngành Kiến trúc và thiết kế tại Đại học Oxford Brooks (Anh), được đào tạo về Điện ảnh tại châu Âu, có hàng chục năm gắn bó với nhiếp ảnh, làm phim và có không ít tác phẩm để lại dấu ấn trong lòng người dân Pakistan. Quá trình trưởng thành gắn với việc di chuyển, sinh sống nhiều nơi trên thế giới (Afghanistan, UAE, Vương quốc Anh, Nga…) giúp ông có nhiều trải nghiệm văn hóa với cái nhìn đa chiều, sâu sắc, độc đáo. Tháng 11/2023, ông chính thức bước chân vào lĩnh vực ngoại giao. Và, như một cơ duyên, nhiệm kỳ Đại sứ đầu tiên của mình ông tới Việt Nam. Văn hóa, Thể thao & Du lịch Nghệ An vinh dự đã có dịp phỏng vấn Ngài về văn hóa và vai trò của văn hóa. Xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc.

- Trước hết, cảm ơn ông đã nhận lời trả lời phỏng vấn của chúng tôi. Thưa ông, là một người từng sinh sống và làm việc ở nhiều quốc gia khác nhau,ông nhìn nhận vai trò của văn hóa như thế nào trong việc kết nối các quốc gia, xóa bỏ hiềm khích và kiến tạo hòa bình?

- Đại sứ Kohdayar Marri: Theo tôi, trao đổi và thấu hiểu văn hóa là yếu tố mang tính then chốt. Khi các quốc gia kết nối với nhau ở một tầng sâu hơn như văn hóa, sự gắn kết đó sẽ củng cố tất cả những mặt khác trong quan hệ giữa các quốc gia.

- Tuy nhiên, như Samuel P. Huntington từng nhận định trong “Sự va chạm của các nền văn minh” rằng: “Trong thế giới hậu Chiến tranh lạnh, văn hóa vừa là sức mạnh đoàn kết vừa là sức mạnh chia rẽ.” Nếu không có sự thấu hiểu, chính văn hóa cũng có thể trở thành căn nguyên dẫn đến những xung đột, đúng không thưa ông?

Đại sứ Kohdayar Marri: Đúng vậy! Chính sự thiếu thấu hiểu lẫn nhau là nguyên nhân chính dẫn đến xung đột. Đó là lý do tại sao phần lớn những thù hằn bắt đầu bằng việc phi nhân hóa một cộng đồng, một nhóm sắc tộc hay một tôn giáo. Điều đó phá vỡ niềm tin và sự đồng cảm giữa các cộng đồng.

 - Vậy, theo ông, điều gì giúp chúng ta thực sự thấu hiểu một nền văn hóa? Và, trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều đứt gãy và xung đột, ngài nhìn nhận như thế nào về vai trò của văn hóa như một ngôn ngữ chung giúp con người hiểu nhau hơn?

Đại sứ Kohdayar Marri: Thế giới rất đa dạng, với những góc nhìn độc đáo và các cách tiếp cận khác nhau đối với mọi thứ xung quanh. Sự đa dạng ấy là rất quý giá, những khác biệt ấy cần được thấu hiểu và tôn trọng. Nhu cầu muốn “đồng hóa” thế giới là không tôn trọng các nền văn hóa khác. Nó cũng cho thấy con người ta sẵn sàng xem nhẹ các nền văn hóa khác để ưu tiên cho những điều vốn quen thuộc với họ. Để thấu hiểu thì không có cách nào khác là phải lắng nghe, tôn trọng và tìm hiểu nhiều kiến thức về các nền văn hóa, tôn giáo khác nhau. Bạn biết đấy, muốn thấu hiểu thì chúng ta phải biết trước đã.

- Kỷ nguyên số đang mở ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho quá trình giao lưu văn hóa. Theo ông, làm thế nào để mỗi quốc gia giữ gìn bản sắc của mình, hòa nhập mà không hòa tan trong thời đại này?

Đại sứ Kohdayar Marri: Để giữ gìn bẳn sắc, mỗi quốc gia và nền văn hóa cần nhận thức được lịch sử của mình, giữ vững cội nguồn, không cố gắng bắt chước các nền văn hóa khác. Chúng ta cần xây dựng và phát triển dựa trên chính những gì mang tính lịch sử và đặc trưng riêng của mình.

 - Các quốc gia hiện nay đều chú trọng phát huy quyền lực mềm, nơi văn hóa trở thành sức mạnh cốt lõi. Tuy nhiên, để thực sự thành công lại không hề dễ dàng. Theo ông, trong quá trình này, chúng ta cần chú ý những gì?

Đại sứ Kohdayar Marri: Trong trao đổi và chia sẻ văn hóa, chúng ta cần lưu ý đó phải là một quá trình liên tục, được xây dựng theo thời gian để phát triển sự quen thuộc cũng như sự thấu hiểu. Đó không phải là công việc một sớm một chiều có thể thu được kết quả, không thể nóng vội.

 - Có một thực tế rằng, chúng ta nói nhiều đến văn hóa nhưng lâu nay nhiều quốc gia vẫn chưa dành sự quan tâm và đầu tư tương xứng cho nó. Ông thấy hiện nay văn hóa đã được đánh giá đúng về vai trò, vị trí của nó hay chưa? Đã thực sự được quan tâm đúng mức trong quá trình phát triển chưa?

Đại sứ Kohdayar Marri: Tôi nhận thấy văn hóa cũng như tầm quan trọng của nó đã được ghi nhận. Tuy nhiên, nó lại đang bị đơn giản hóa và phổ biến hóa cho đại chúng. Điều đó làm mất đi bản chất của văn hóa, và tác động thực sự của nó không còn mạnh mẽ khi đã bị sàng lọc, lựa chọn.

 - Trong thời gian sinh sống, làm việc tại Việt Nam, khía cạnh nào trong văn hóa Việt Nam khiến ông ấn tượng nhất?

Đại sứ Kohdayar Marri: Khía cạnh khiến tôi thực sự ấn tượng nhất của văn hóa Việt Nam là lòng hiếu khách, sự tử tế và cởi mở của người dân. Tôi luôn cảm thấy mình được chào đón gần gũi như đang ở nhà bởi hầu hết người dân ở đây. Người Việt luôn quan tâm chân thành và thực sự muốn biết về văn hóa và di sản của đất nước tôi.

 - Ông thấy có mối liên hệ nào giữa văn hóa Việt Nam và Pakistan không, thưa ông?

Đại sứ Kohdayar Marri: Có chứ, có rất nhiều điểm tương đồng! Lòng hiếu khách là một trong số đó. Kế đến là tình yêu với ẩm thực và chia sẻ các món ăn. Các giá trị cộng đồng và gia đình rất mạnh mẽ. Chúng tôi cũng bày tỏ sự kính trọng với tổ tiên theo những cách thức tương tự như các bạn ở Việt Nam.

 - Trong tương lai, ông có kế hoạch gì để thúc đẩy mối quan hệ giữa 2 quốc gia, tăng cường sự thấu hiểu về nền văn hóa của nhau không thưa ông?

Đại sứ Kohdayar Marri: Tôi có rất nhiều kế hoạch, nhiều cái đang được triển khai và một số khác đang được lên ý tưởng để làm sao có thể chia sẻ về nghệ thuật, âm nhạc, lịch sử, điện ảnh và truyền thông của Pakistan tới Việt Nam càng nhiều càng tốt.

- Vậy, cuối cùng, nếu muốn gửi gắm một thông điệp tới mọi người về văn hóa, ông sẽ nói điều gì thưa ông?

Đại sứ Kohdayar Marri: Thoạt nhìn các nền văn hóa có thể khác biệt và đôi khi dường như chẳng có điểm chung nào. Nhưng, nhìn sâu hơn, ta sẽ thấy chúng ta đều có những mong muốn, khát vọng và mục tiêu giống nhau. Thấu hiểu và tôn trọng sự khác biệt chính là chìa khóa của sự phát triển, hòa bình và ổn định.

- Cảm ơn ông với một thông điệp rất ý nghĩa. Chúc ông có thật nhiều sức khỏe để triển khai thuận lợi các kế hoạch, dự định sắp tới của mình và có một nhiệm kỳ thật thành công tại Việt Nam.

(Bài đã đăng VHTTDL Nghệ An - Ấn bản đặc biệt chào 2026)