Góc nhìn văn hóa
Ngày Văn hóa Việt Nam: Điểm hẹn của bản sắc và sức mạnh nội sinh
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là nơi diễn ra nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam.
Ngày 24/11 gắn liền với dấu mốc lịch sử tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc đầu tiên năm 1946, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định chân lý bất hủ: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Được hun đúc từ chiều sâu lịch sử, ngày Văn hóa Việt Nam không đơn thuần là một mốc son lễ nghi, mà thực sự đã trở thành một “điểm hẹn” tâm linh, một không gian kết nối sâu lắng giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Ở đó, bản sắc độc đáo của 54 dân tộc anh em cùng hòa sắc, khơi dậy nguồn sức mạnh nội sinh bền bỉ để đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên vươn mình.
Mạch nguồn nghìn năm và ngọn đuốc soi đường
Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam là bản trường ca được tạc nên bằng ý chí kiên cường và sức sống mãnh liệt của nền văn hóa bản địa. Trải qua bao biến thiên thăng trầm, bao hiểm họa đồng hóa khắc nghiệt, điều giữ cho nước Việt không bao giờ phai nhạt chính là cội rễ văn hóa - căn cước tinh thần vững chãi nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách con người Việt Nam qua bao thế hệ.
Cách đây tám thập kỷ, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc đầu tiên năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết chân lý mộc mạc mà uyên bác: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. Kế thừa và phát triển tư tưởng ấy trong thời kỳ đổi mới, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24 tháng 11 năm 2021, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định bằng thông điệp lay động: “Văn hóa là hồn cốt của dân tộc. Văn hóa còn thì dân tộc còn”.
Văn hóa không phải là món trang sức xa xỉ đặt bên lề sự phát triển, mà chính là nền tảng tinh thần, là hệ điều tiết định hình nhân cách và phẩm giá con người. Như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh, hạnh phúc chân chính của con người không chỉ dừng lại ở sự giàu sang về của cải vật chất, mà còn nằm ở sự phong phú của tâm hồn, được sống giữa tình yêu thương, lòng nhân ái, lẽ phải và công bằng. Ngày Văn hóa Việt Nam vì thế là dịp để toàn xã hội cùng soi chiếu vào những giá trị vĩnh cửu ấy, nhắc nhở nhau giữ gìn cốt cách cha ông giữa bao biến động thời đại.
Điểm hẹn giao hòa giữa các thế hệ trong nhịp sống đương đại
Nếu trước đây di sản thường gợi lên hình ảnh những pho tượng cổ hay hiện vật trầm mặc sau lớp kính viện bảo tàng, thì Ngày Văn hóa Việt Nam hôm nay mang một diện mạo hoàn toàn mới. Từ chính sách miễn phí vé tham quan tại hàng loạt bảo tàng, di tích trên cả nước, đến các ngày hội văn hóa trải dài từ Bắc chí Nam, ngày 24 tháng 11 đã trở thành ngày hội sống động của cộng đồng, nơi di sản hòa nhịp trực tiếp vào hơi thở đời thường.
Sức sống mới ấy hiện rõ nhất qua lăng kính của thế hệ trẻ. Những người thuộc thế hệ Gen Z không còn thụ động đứng nhìn lịch sử từ xa mà đang chủ động biến di sản thành phong cách sống và niềm kiêu hãnh thường nhật. Ngày hội Việt phục “Tóc xanh vạt áo” thu hút hàng ngàn bạn trẻ tự hào khoác lên mình tà áo tấc, áo ngũ thân dạo phố; các buổi hòa nhạc quy tụ hơn năm ngàn khán giả trẻ cùng diện cổ phục hát vang bài ca non nước; hay những đoàn diễu hành giáp phục truyền thống tại Thủ đô... Tất cả chứng minh rằng cổ phục đã vượt ra khỏi trang sách để bước vào đời sống với tư thế đĩnh đạc và rực rỡ.
Bách Hoa Bộ Hành là sự kiện đặc sắc và ý nghĩa, diễn ra nhằm tôn vinh và quảng bá văn hóa truyền thống của Việt Nam thông qua việc giới thiệu cổ phục.
Bên cạnh trang phục, âm nhạc đương đại cũng trở thành chiếc cầu nối giàu cảm xúc đưa chất liệu dân gian đến với công chúng. Các nghệ sĩ trẻ đã khéo léo kết hợp, hòa quyện âm hưởng chèo và hội Lim vào không gian pop qua “Bắc Bling”, hay tôn vinh sắc màu văn hóa Khmer Nam Bộ rực rỡ trong “Thiên đường với người thương”. Cùng với đó, các dự án số hóa như “Hành trình di sản” hay “Nét Việt Nam” đã đưa nghệ thuật múa rối nước, kiến trúc đình làng và tinh hoa các làng nghề thủ công vượt khỏi rào cản không gian để chạm đến trái tim hàng triệu người dùng mạng xã hội.
Khơi thông nguồn lực phát triển và sức mạnh mềm quốc gia
Văn hóa hôm nay không dừng lại ở việc bảo tồn ký ức, mà đã trở thành nguồn vốn phát triển đặc biệt, là động lực sản sinh giá trị kinh tế và nâng tầm vị thế quốc tế. Đất nước bước vào thời kỳ hội nhập sâu rộng cũng là lúc tư duy phát triển văn hóa có bước chuyển mang tính lịch sử: chuyển từ bảo vệ thuần túy sang phát huy, tái tạo và kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam là văn bản chiến lược quan trọng do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành, đặt văn hóa vào vị trí trung tâm trong kỷ nguyên mới: Văn hóa là trụ cột, là hệ điều tiết phát triển bền vững và là cội nguồn của sức mạnh mềm quốc gia. Mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045, đồng thời phấn đấu đưa Việt Nam vào Top 3 ASEAN và Top 30 thế giới về sức mạnh mềm, thể hiện khát vọng chuyển hóa tài nguyên văn hóa ngàn năm thành nguồn lực thực sự cho đất nước.
Biểu diễn nghệ thuật tôn vinh di sản văn hóa Việt Nam
Một bài hát mang âm hưởng dân ca đứng đầu xu hướng, một bộ phim khai thác huyền sử oai hùng, hay một tà áo dài tung bay tại diễn đàn quốc tế... đều trở thành những tấm danh thiếp văn hóa giàu sức thuyết phục. Chúng không chỉ thúc đẩy du lịch và kinh tế địa phương phát triển mà còn xây dựng hình ảnh một Việt Nam giàu bản sắc, thân thiện và năng động trong mắt bạn bè năm châu. Tuy nhiên, sự phát triển ấy đòi hỏi chúng ta phải luôn tỉnh táo để tránh khuynh hướng thương mại hóa tầm thường, không biến giá trị truyền thống thành những lớp vỏ trang trí hời hợt, mà phải giữ vững cốt lõi nhân văn sâu thẳm.
Điểm tựa bản sắc trong kỷ nguyên vươn mình
Nhìn lại hành trình đã qua để hướng tới tương lai, Ngày Văn hóa Việt Nam chính là khoảnh khắc để mỗi người con đất Việt tái định vị chính mình giữa dòng xoáy toàn cầu hóa. Giữa một thế giới phẳng với sự bùng nổ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, bản sắc văn hóa chính là tấm khiên vững chãi bảo vệ phẩm giá dân tộc, đồng thời là ngọn hải đăng soi sáng con đường phát triển độc lập và tự chủ.
Biểu diễn nghệ thuật chào mừng Tuần văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026. Ảnh: Báo & PTTH Nghệ An
Một quốc gia giàu có về vật chất nhưng nghèo nàn về văn hóa sẽ khó có thể đứng vững trước những biến động khôn lường. Ngược lại, một dân tộc biết trân trọng cội nguồn, biết biến trầm tích ngàn năm thành năng lượng sáng tạo của hôm nay sẽ luôn làm chủ vận mệnh của mình.
Ngày Văn hóa Việt Nam vì thế vượt qua khuôn khổ của một ngày kỷ niệm để trở thành lời nhắc nhở thiêng liêng về lòng tự tôn và trách nhiệm công dân. Đó là nơi quá khứ trao gửi niềm tin cho hiện tại, nơi thế hệ hôm nay thắp sáng ngọn đuốc bản sắc để truyền tiếp cho mai sau. Khi từng nhịp đập của đời sống đương đại đều thấm đượm tình yêu quê hương, bản sắc dân tộc sẽ hóa thành nguồn sức mạnh nội sinh vô tận, nâng bước con thuyền Việt Nam tự tin vươn xa trên hành trình xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc và trường tồn./.
tin tức liên quan
Thư viện ảnh
Người Hà Nội thanh lịch - một ít nhận dạng về nó
Sự giao thoa của tư tưởng nho giáo và phật giáo trong Truyện Kiều của Nguyễn Du
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sáng, một nhà báo vĩ đại của nền báo chí cách mạng Việt Nam
Các lễ hội của cư dân miền biển Nghệ An
Đại học về làng
Thống kê truy cập
114915714
2368
22523
212209
283181
190071
114915714