Từ ngày 01/7/2026, Luật Báo chí số 126/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành, tạo khuôn khổ pháp lý mới cho hoạt động báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển mạnh mẽ của không gian mạng. Luật tiếp tục khẳng định vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam, đồng thời bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm xã hội của cơ quan báo chí và người làm báo.

Luật hóa hoạt động báo chí trên không gian mạng

Một trong những điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên Luật Báo chí quy định các khái niệm như “Nền tảng số báo chí quốc gia”, “Kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng” và “Xuất bản báo chí trên không gian mạng”.

Việc luật hóa các khái niệm này phản ánh xu hướng phát triển của báo chí trong môi trường số, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng hệ sinh thái báo chí số, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong các cơ quan báo chí, nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của công chúng và tăng cường năng lực cạnh tranh của báo chí chính thống trên không gian mạng.

Điều chỉnh thẩm quyền quản lý nhà nước về báo chí

Theo quy định mới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí.

Đây là điểm thay đổi quan trọng về tổ chức quản lý, bảo đảm sự thống nhất trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực báo chí. Luật cũng quy định việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan báo chí, phân công người được giao thực hiện nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan báo chí phải có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, qua đó tăng cường trách nhiệm quản lý đối với đội ngũ lãnh đạo cơ quan báo chí.

Tăng trách nhiệm trong cung cấp và đăng tải thông tin

Luật Báo chí năm 2025 tiếp tục hoàn thiện các quy định về những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động báo chí, đặc biệt là hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Đáng chú ý, luật quy định nghiêm cấm việc quy kết tội danh đối với tổ chức, cá nhân khi chưa có bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền. Quy định này góp phần bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của cơ quan báo chí, người làm báo trong quá trình tác nghiệp.

Mở rộng liên kết, nhưng giữ nguyên tắc định hướng chính trị

Luật cho phép các cơ quan báo chí được liên kết với tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong các hoạt động ứng dụng công nghệ, phát triển nền tảng số, quảng cáo và sản xuất một số loại hình nội dung báo chí theo quy định.

Tuy nhiên, nhằm bảo đảm vai trò định hướng thông tin của báo chí cách mạng, luật quy định không thực hiện liên kết sản xuất đối với các nội dung thuộc lĩnh vực thời sự, chính trị, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lợi ích quốc gia, dân tộc và công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Động lực cho nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại

Những quy định mới của Luật Báo chí năm 2025 không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh truyền thông số mà còn góp phần xây dựng môi trường báo chí lành mạnh, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ xã hội.

Việc hoàn thiện thể chế về báo chí số, tăng cường trách nhiệm trong hoạt động nghiệp vụ, đồng thời mở rộng các điều kiện phát triển kinh tế báo chí được kỳ vọng sẽ tạo động lực để các cơ quan báo chí đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao chất lượng nội dung và thực hiện tốt hơn sứ mệnh thông tin, tuyên truyền trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Luật Báo chí năm 2025 là bước hoàn thiện quan trọng của hệ thống pháp luật về báo chí, vừa tạo điều kiện cho báo chí phát triển trong môi trường số, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, định hướng thông tin và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong xã hội.

_________________________                                    

          * TP Thông tin - Báo chí - Xuất bản Sở VHTTDL Nghệ An