Chiều 21/01, tại Đại hội XIV của Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã trình bày tham luận với chủ đề "Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam - Nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới".

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng trình bày tham luận tại Đại hội

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, Văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh của con người Việt Nam.

Ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định vị trí đặc biệt của văn hóa. Đề cương về Văn hóa năm 1943 - cương lĩnh đầu tiên của Đảng ta về văn hóa đã xác lập văn hóa là một trong ba mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa, thể hiện tư duy, tầm nhìn và sự quan tâm sâu sắc của Đảng trong phát triển văn hóa.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Văn hóa phải hướng đến quốc dân thực hiện độc lập, tự cường và tự chủ; văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi".Thực hiện tư tưởng của Người, xuyên suốt các kỳ đại hội, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Trung ương, của Bộ Chính trị, của Ban Bí thư  đều nhấn mạnh văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, kinh tế phát triển, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng và an ninh được giữ vững là tiền đề để xây dựng và phát triển văn hóa và con người. Ngược lại, văn hóa là nền tảng, là động lực của sự phát triển kinh tế, chính trị và xã hội. Bởi văn hóa bắt nguồn từ yếu tố nguồn lực con người với những phẩm chất đạo đức, tài năng và trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Con người đã làm nên tất cả, chính bàn tay và khối óc của con người Việt Nam là yếu tố quyết định chất lượng, chiều sâu và tính bền vững của sự phát triển. Quan điểm này đã được làm sâu sắc trong các nghị quyết của Trung ương và đã khẳng định rõ nét qua các nhiệm kỳ đại hội, đồng thời tiếp tục được kế thừa và phát triển trong Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV, khi Đảng ta tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của sự phát triển.

Để phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu 3 định hướng lớn và 6 giải pháp.

Về định hướng, Bộ trưởng cho rằng: i) Phát triển văn hóa đặt trong mối quan hệ tổng thể, gắn kết chặt chẽ, hài hòa với chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. ii) Phát triển văn hóa phải hướng đến sự hoàn thiện nhân cách, năng lực của con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Phải xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa với xây dựng con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới. Phải triển khai hiệu quả Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam bởi đó là yếu tố quyết định tạo nên động lực sáng tạo, sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ, khơi dậy truyền thống yêu nước, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam. iii) Phải coi văn hóa là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hóa là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì. Chỉ có phát huy cao độ nguồn lực con người, nội lực trong toàn dân, huy động được mọi cấp, mọi ngành, toàn xã hội nỗ lực tham gia thì sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa mới có thể giành được thắng lợi. Đồng thời, phải xử lý hài hòa các cặp quan hệ giữa “xây” và “chống”; giữa “truyền thống” và “hiện đại”, giữa “bảo tồn” và “phát triển”, “đời sống thực” và “không gian số”.

Về các giải pháp, Bộ trưởng nhấn mạnh cần phải: 1) Đổi mới mạnh mẽ, toàn diện tư duy, thống nhất nhận thức về phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước; 2) Hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, giải phóng và khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa, con người; 3) Xác định đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc; 3) Coi phát triển công nghiệp Văn hóa và Kinh tế Sáng tạo là động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP, tạo việc làm chất lượng cao và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia; 4) Đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số, bảo đảm an ninh văn hóa, an toàn thông tin, nâng cao năng lực chủ động trong không gian số, xây dựng các nền tảng số, dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản, phát triển nội dung số do Việt Nam làm chủ và tăng cường các biện pháp bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng; 6) Chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, chuyển đổi toàn diện tư duy từ “giao lưu, gặp gỡ” sang “hợp tác đích thực”, tăng cường và phát huy sức mạnh mềm quốc gia. Trong đó, chú trọng việc xây dựng Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài nhằm định hướng tổng thể cho công tác truyền thông quốc gia, trong đó văn hóa được xác định là trụ cột quan trọng, là nội dung trung tâm để lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Lấy thực tiễn cuộc sống của người dân làm trung tâm, lấy sức mạnh tổng hợp quốc gia làm cơ sở để viết tiếp “câu chuyện Việt Nam” trong kỷ nguyên mới.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với những cơ hội lớn, đan xen nhiều khó khăn, thách thức. Trong bối cảnh thế giới phẳng - Văn hóa Việt Nam là cội nguồn bản sắc, là “sức mạnh mềm” để hội nhập, giúp dân tộc ta khẳng định bản lĩnh, lan tỏa giá trị và tạo vị thế riêng của Việt Nam trong dòng chảy văn hoá toàn cầu - Văn hóa là nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững đất nước đã được đề cập trong Báo cáo Chính trị trình Đại hội.