Trong những năm gần đây, Việt Nam ngày càng khẳng định được tiếng nói, vị thế và uy tín của mình trên trường quốc tế. Những đóng góp của Việt Nam không chỉ được cộng đồng quốc tế ghi nhận mà còn được đánh giá ngày càng cao. Thành quả đó là kết tinh của trí tuệ, bản lĩnh, sự linh hoạt, sáng tạo của cả hệ thống chính trị; trong đó, công tác thông tin đối ngoại giữ vai trò quan trọng trong việc lan tỏa các giá trị của Việt Nam ra thế giới, góp phần xây dựng và củng cố hình ảnh quốc gia, thu hút đầu tư, quảng bá văn hóa và bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Thành công trong công tác thông tin đối ngoại thời gian qua, tất nhiên, không thể thiếu vai trò “cầu nối” của các cơ quan báo chí. Dưới ngòi bút, góc máy của các phóng viên, biên tập viên, báo chí đã góp phần quảng bá mạnh mé hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, cũng như phản bác mạnh mẽ các thông tin sai trái ảnh hưởng tới quốc gia.

Xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng và lan tỏa tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm công dân. Với ưu thế về tốc độ, tính lan tỏa và khả năng định hướng dư luận xã hội, báo chí là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, trực tiếp góp phần củng cố niềm tin vào con đường phát triển đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; lan tỏa hệ giá trị quốc gia, giá trị văn hóa và con người Việt Nam thời kỳ hội nhập, góp phần nâng cao sức mạnh mềm và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Tiên phong truyền tải hình ảnh quốc gia ra thế giới

Lễ ra mắt kênh truyền hình đối ngoại quốca gia Vietnam Today

Báo chí luôn giữ vị trí hàng đầu trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa, tiềm năng phát triển của Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Với hệ thống các cơ quan báo chí đa dạng từ Trung ương đến địa phương, từ phát thanh, truyền hình đến báo in, báo điện tử; đa dạng các hình thức, ngôn ngữ thể hiện, các cơ quan báo chí Việt Nam đã phản ánh kịp thời, chính xác những sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng, góp phần khẳng định vị thế, vai trò và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế; giúp thế giới hiểu đúng, hiểu sâu hơn về Việt Nam. Suốt thời gian qua, báo chí đã tích cực tuyên truyền, quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa, lịch sử và thành tựu phát triển của Việt Nam góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia, lan tỏa hình ảnh một Việt Nam tươi đẹp, hòa bình, thân thiện, năng động; là một thành viên tích cực và có trách nhiệm, là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Vũ khí chống các thông tin sai lệch, xuyên tạc

Báo chí không chỉ là công cụ truyền thông tích cực mà còn là tuyến đầu trong đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch, thù địch, xuyên tạc ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của Đảng và Nhà nước. Thời gian qua, báo chí đã kịp thời phát hiện, phản bác, đính chính nhiều thông tin xấu độc, sai sự thật về tình hình biển đảo, nhân quyền, dân chủ, tôn giáo, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và lợi ích quốc gia; củng cố niềm tin của Nhân dân và kiều bào vào đường lối, chính sách ngoại giao và con đường phát triển của đất nước. Ngoài ra, báo chí còn tăng cường đăng tải thông tin tích cực, có chiều sâu, từ đó hình thành và củng cố “lá chắn” trước các thông tin sai lệch, xuyên tạc.

Kết nối kiều bào và bạn bè quốc tế

Các cơ quan báo chí đã và đang làm tốt vai trò là cầu nối giữa Việt Nam với cộng đồng quốc tế, trong đó có khoảng 6 triệu kiều bào ở hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ. Các chương trình thời sự quốc tế, bản tin tiếng nước ngoài, chuyên mục dành cho người Việt xa quê,… đã góp phần nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và gắn bó với Tổ quốc của người Việt trên khắp thế giới. Ngoài ra, báo chí cũng góp phần đưa những giá trị văn hóa, khoa học, thành tựu đổi mới sáng tạo của Việt Nam ra toàn cầu, tạo nền tảng cho hợp tác song phương và đa phương trong nhiều lĩnh vực.

Những yêu cầu đặt ra trong tình hình mới

Để tiếp tục phát huy vai trò của báo chí trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới, cần phải có những phóng viên, nhà báo có hiểu biết về chính trị, về công tác đối ngoại; giỏi ngoại ngữ, nhạy bén với tình hình quốc tế, am hiểu luật pháp và truyền thông quốc tế. Các cơ quan thông tấn, báo chí cần đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền; tăng cường sản phẩm báo chí đa phương tiện, đa ngôn ngữ, hiện đại và dễ chia sẻ trên các nền tảng số; chủ động tận dụng AI, mạng xã hội để phục vụ công tác thông tin đối ngoại. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần ưu tiên ngân sách, đầu tư hạ tầng số, hỗ trợ sản xuất các chương trình truyền hình, phát thanh chuyên biệt, có chất lượng cao cho cộng đồng kiều bào, cũng như đẩy mạnh phát triển kênh truyền hình đối ngoại quốc gia Vietnam Today . Song song với đó, cần có chính sách đào tạo chuyên sâu cho các phóng viên, nhà báo hoạt động ở lĩnh vực này.

Để công tác thông tin đối ngoại đạt hiệu quả cao, báo chí cần được đặt đúng vị trí - đầu tư đúng mức - sử dụng đúng cách - đổi mới đúng lúc. Khi đó, báo chí Việt Nam sẽ không chỉ “là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của Nhân dân” mà còn góp phần làm rạng danh hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Để làm được điều đó, cần có tư duy mới, công nghệ mới, con người mới và chính sách mới, đồng thời xác lập vị thế xứng đáng cho báo chí trong chiến lược thông tin đối ngoại quốc gia./.

(Bài đã đăng VHTTDL Nghệ An, Ấn bản đặc biệt chào 2026)