Quỳ Hợp - Lịch sử và tri thức bản địa

Thuật ngữ "người dân bản địa" (Indigenous People) vẫn chưa nhận được sự thống nhất cao ngay cả trong nhóm những người đang dành nhiều sự quan tâm cho việc bảo tồn và phát triển tri thức bản địa ở khu vực Đông Nam Á. Theo cách hiểu chung nhất, "người dân bản địa" là những người sở hữu "tri...

Tiếng vọng thời gian (Qua ba bài thơ"Màu tím hoa sim", "Núi Đôi" và "Quê hương")

Đất nước Việt Nam ba mươi năm chiến tranh (1945-1975) – ba mươi năm khói bom, lửa đạn… lắm vinh quang, hào hùng; song cũng đầy mất mát, thương đau. Và dẫu biết rằng văn học luôn là tấm gương phản chiếu hiện thực, nhưng do đặc điểm của hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ mà nội dung...

Mẹ tôi - Người con gái Hưng Nguyên

Mẹ tôi, Hoàng Lệ Minh, bí danh thường ghi trong các tài liệu sử học là Lý Phương Thuận, sinh năm 1906 và mất năm 1995. Quê mẹ ở Thôn Phan, Hưng nguyên, được cha mẹ đặt tên là Nguyễn thị Tích, mồ côi mẹ khi mới được mấy tháng tuổi. Ông ngoại là một nhà nho giác ngộ dân...

Báo động từ công việc lập hồ sơ xếp hạng di tích

Gần đây, Đoàn công tác của Uỷ ban văn hoá, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Quốc hội khoá XII đã có kiến nghị Bộ Văn hoá - Thể thao & Du lịch thu hồi Bằng công nhận di tích Lịch sử - Văn hoá quốc gia đối với cái gọi là đền thờ và mộ vua...

Giỏi nhưng vẫn trượt: Chuyện nhỏ

Báo chí làm rùm beng chuyện học giỏi, đảng viên nhưng vẫn không có việc làm ở Nghệ An; chuyện vì có bằng đại học nên không được làm việc vì cơ quan chủ quản cần bằng cao đẳng ở Quảng Bình; chuyện ở Quảng Trị, chỉ tuyển nhân viên thư viện thôi, nhưng điểm cao vẫn trượt… Đọc mà...

Nguyễn Công Trứ đòi đuổi bọn khai mỏ ngoại quốc

Thế kỉ XVIII, Thái thường tự khanh Bùi Sĩ Tiêm và sau đó Ngô Thì Nhậm đã nói đến việc người nước ngoài vào khai thác mỏ tạo ra tai họa và các nguy cơ an ninh rình rập đất nước( xem Bài học từ lịch sử của Trần Kim Anh, Văn hoá Nghệ An, số 152,10/7/2009 ). Đến những...

Đi tìm vẻ đẹp người thầy trong ca dao, tục ngữ

Ca dao cũng như tục ngữ, là nơi kết tinh, lắng đọng vốn sống và những kinh nghiệm quý báu của nhân dân. Mọi đường ăn, nết ở, mọi "phép tắc" cần ứng xử ở đời…đều đọng lại trong hơi thở của những câu ca dao, những câu tục ngữ. Và thiết tưởng cũng là hợp lẽ khi trở lại...

Xu hướng tịnh độ trong Phật giáo ở Việt nam và vai trò xã hội của nhà chùa trong đời sống hiện đại

Trao đổi tại diễn đàn Xã hội học: “Tiếp tục trao đổi về truyền thống và hiện đại trong sự nghiệp đổi mới của chúng ta”do Viện Xã hội học tổ chức năm 1989 I Trong lịch sử Việt Nam, Phật giáo đã có một ảnh hưởng lâu dài từ đầu công nguyên cho đến ngày nay. Phật giáo đã để lại...

Nghĩ về Philipp Roesler

Sinh năm 1973 tại Khánh Hoà, Philipp Roesler được một gia đình người Đức nhận làm con nuôi, và giờ đây, mới 36 tuổi, Roesler trở thành Bộ trưởng Y tế trong chính phủ Đức. Nếu vẫn còn ở Khánh Hoà, hiện tại của Roesler là điều ai cũng biết: Chẳng bao giờ anh trở thành một trí thức được trọng...

Chức nào thì không thể mua được

Tháng 4 năm 2008, ông Võ Thanh Bình - Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, công khai việc bị/được người ta đưa 100 triệu đồng để mua chức. Tháng 9 năm nay(2009), ông Phạm Văn Huấn - Thành uỷ viên Hải Phòng đã báo cáo bị/được ông Nguyễn Văn Bình - Tổng...

Sự táo bạo trong nghệ thuật

Là một khái niệm có nhiều định nghĩa khác nhau : tuỳ theo người nói, nơi nói, và ngữ cảnh xuất hiện, sự táo bạo mang nhiều nghĩa khác nhau, đôi khi đối lập nhau. Nó có thể chỉ sự gan dạ hay tính hèn hạ, sự bình tĩnh hay sự xấc láo. Sự táo bạo như sự duyên dáng : người...

Chủ nghĩa hậu hiện đại như một hệ hình thế giới quan

Gần đây trên một số diễn đàn văn chương ở ta, nhiều bình diện lí luận của chủ nghĩa hậu hiện đại được đề cập khá sâu, theo chiều hướng đó, các khái niệm công cụ của trào lưu hậu hiện đại cũng đã bắt đầu được người nghiên cứu vận dụng để khảo sát, lí giải những biến động...

Buổi trước của bình minh hữu sử

Nhân học văn hóa là một ngành khoa học được hình thành ở phương Tây khoảng đầu thế kỷ XIX và phát triển rực rỡ vào khoảng đầu và giữa thế kỷ trước. Ở Việt Nam, một số nhà văn hóa học và dân tộc học đã tiếp cận với những hạt nhân tư tưởng của lý thuyết này ngay...

"Nói lối" - sự biến hoá kỳ diệu của ngôn ngữ

Nếu như các nhà ngôn ngữ học có khái niệm “chơi chữ” thì những người dân quê ở Nghệ-Tĩnh thường gọi là “nói lối” (hay “nói lồi”), và đã có những làng, xóm “nói lối” hoặc những những nhân vật nổi tiếng về tài nói lối. Mặc dù không được trang bị những kiến thức bài bản về ngôn...

Những yếu tố triết lý truyền thống Ấn Độ trong kịch Tagore

Rabindranath Tagore (1861-1941) là đại thi hào của Ấn Độ từ lâu đã quen thuộc với bạn đọc Việt Nam. Ở Việt Nam ngay từ năm 1924 bạn đọc đã biết đến tên tuổi R. Tagore qua bài giới thiệu Bàn phiếm về văn hóa Đông - Tây của Thượng Chi (Báo Nam Phong, số 89), nhưng phải đến thập...

Về việc nghiên cứu Truyện Kiều

PV: Cơ duyên nào đã đưa Gs đến với việc nghiên cứu truyện Kiều? NTC: Có nguyên nhân gần và nguyên nhân xa . --- Nguyên nhân gần thì như sau . Năm 1997 tạp chí Văn học có đăng lại bài trả lời phỏng vấn của cụ Hoàng Xuân Hãn xung quanh việc Cụ nghiên cứu về Truyện Kiều...