Chủ nghĩa hậu hiện đại như một hệ hình thế giới quan

Gần đây trên một số diễn đàn văn chương ở ta, nhiều bình diện lí luận của chủ nghĩa hậu hiện đại được đề cập khá sâu, theo chiều hướng đó, các khái niệm công cụ của trào lưu hậu hiện đại cũng đã bắt đầu được người nghiên cứu vận dụng để khảo sát, lí giải những biến động...

Buổi trước của bình minh hữu sử

Nhân học văn hóa là một ngành khoa học được hình thành ở phương Tây khoảng đầu thế kỷ XIX và phát triển rực rỡ vào khoảng đầu và giữa thế kỷ trước. Ở Việt Nam, một số nhà văn hóa học và dân tộc học đã tiếp cận với những hạt nhân tư tưởng của lý thuyết này ngay...

"Nói lối" - sự biến hoá kỳ diệu của ngôn ngữ

Nếu như các nhà ngôn ngữ học có khái niệm “chơi chữ” thì những người dân quê ở Nghệ-Tĩnh thường gọi là “nói lối” (hay “nói lồi”), và đã có những làng, xóm “nói lối” hoặc những những nhân vật nổi tiếng về tài nói lối. Mặc dù không được trang bị những kiến thức bài bản về ngôn...

Những yếu tố triết lý truyền thống Ấn Độ trong kịch Tagore

Rabindranath Tagore (1861-1941) là đại thi hào của Ấn Độ từ lâu đã quen thuộc với bạn đọc Việt Nam. Ở Việt Nam ngay từ năm 1924 bạn đọc đã biết đến tên tuổi R. Tagore qua bài giới thiệu Bàn phiếm về văn hóa Đông - Tây của Thượng Chi (Báo Nam Phong, số 89), nhưng phải đến thập...

Về việc nghiên cứu Truyện Kiều

PV: Cơ duyên nào đã đưa Gs đến với việc nghiên cứu truyện Kiều? NTC: Có nguyên nhân gần và nguyên nhân xa . --- Nguyên nhân gần thì như sau . Năm 1997 tạp chí Văn học có đăng lại bài trả lời phỏng vấn của cụ Hoàng Xuân Hãn xung quanh việc Cụ nghiên cứu về Truyện Kiều...

Từ "cả vú lấp miệng em" đến "Biết thì thưa thốt..."

VHNA: Tạp chí Văn hoá Nghệ An số 144 phát hành ngày 10/3/2009 trong chuyên mục Khách mời của tạp chí có đăng phần hai nội dung phỏng vấn giáo sư Nguyễn Tài Cẩn của phóng viên tạp chí VHNA. Ngày 5/6/2009, trên báo Công An Nghệ An, ông Nguyễn Quốc Anh(NQA) đã có bài Những định kiến lạ lùng...

Cửa Lò: Nhìn về quá khứ, hướng tới tương lai

Khu vực thị xã Cửa Lò xưa thuộc tổng Thượng Xá và một phần của tổng Đặng Xá (Nghi Lộc cũ); từ tháng 2 - 1946 nằm trong các xã Long Châu, Hiểu Hạp, Thuận Hợp, Ngư Phong; tháng 4 - 1947 nằm trong 2 xã Hợp Châu, Ngư Hải. Tháng 4 - 1954, xã Hợp Châu được chia thành...

Văn hoá liêm khiết và văn hoá hủ bại - Một cách nhìn mới ở Trung Quốc

Trong thời đại mới, tình hình mới, tình huống mới, đảng ta đang đối mặt với hai vấn đề có tính lịch sử mới là làm thế nào giải quyết việc nâng cao hơn nữa trình độ lãnh đạo và trình độ cầm quyền của đảng và làm thế nào để không ngừng nâng cao năng lực chống hủ bại phòng...

Sinh viên thời $

Tôi xin mạn phép đặt tự đề cho bài nhàn đàm của mình bằng cách lấy lại tên bài của Văn Thịnh đăng trên TCVHNA ngày 25 tháng 2 năm 2009. Tôi chỉ thay biểu tượng @ bằng biểu tượng $ (đọc S ngang?), biểu tượng của đồng đô la, của thế lực đồng tiền, của thời kỳ thương mại...

Suy nghĩ về văn minh Trung hoa và văn miếu Việt nam

Huyền thoại “Cột đồng Mã Viện” không làm tôi băn khoăn về địa điểm hoặc có hay không, trái lại gợi lên trong tôi thời kỳ cư dân Đông Sơn đứng trước hiểm họa ngoại bang cùng sự tan rã chế độ thị tộc của cộng đồng Lạc Việt. Đồng. Một thứ nguyên liệu lý tưởng so với đá và...

Tên và đặt tên

Cha ông xưa có câu xem mặt, đặt tên hay xem “tên” để hiểu về người trong câu nói Xem mặt mà bắt hình dong. Tên – có thể chỉ là vì một ý thích nào đó của cha, mẹ hay ông bà mà theo ta đi suốt cả cuộc đời. Và, không hiếm trường hợp, tên dường như...

Ông nghè Ngô Đức Kế và cô Kiều

Cô Kiều của Nguyễn Du từ khi ra đời trong văn chương Việt Nam đã nhận bao tiếng khen lời chê, khen hết lời và chê hết mực, nhưng cô vẫn sống trong niềm yêu mến của bao lớp người Việt, từ bậc thức giả đến kẻ bình dân, xưa đã vậy mà nay cũng vậy. Song hễ khi có...

Một cuốn sách thức tỉnh con người (Đọc tiểu thuyết “Người trong bóng tối” của Paul Auster, NXB Hội Nhà văn và Công ty Sách Phương Nam, 2008)

Nếu tôi không nhầm thì bạn đọc Việt Nam còn ít biết Paul Auster, mặc dù ông “được thế giới phương Tây liệt vào hàng các nhà văn đương đại lớn của Mỹ” (theo dịch giả Trịnh Lữ) và ông vừa có 2 cuốn sách NXB Phụ Nữ in năm 2007 (“Trần trụi với văn chương” và “Nhạc đời may...

Đôi điều về mỹ thuật thời Nguyễn

Bởi những người đi trước đã gọi “mỹ thuật Lý ”,“mỹ thuật Trần”, “mỹ thuật thời Lê Sơ”, “mỹ thuật Tây Sơn”… nên tôi cũng mạo muội gọi “mỹ thuật Nguyễn”, cho dù cảm thấy gọi như thế vô hình trung người ta đã gán cho mỹ thuật chỉ là của các Vương triều. Đành rằng mỗi thời đoạn mỹ...

Giữa một rừng nghịch lý

Vì sao ta viết văn? Có lẽ mỗi chúng ta đều có câu trả lời riêng cho câu hỏi giản dị này. Mỗi người một khuynh hướng, một môi trường, một hoàn cảnh. Và cả những khiếm khuyết nữa. Khi ta cầm bút viết, ấy là ta không hành động. Ấy là ta đang thấy mình gặp khó khi mặt...

Văn học trong xu thế hội nhập hôm nay

Tôi nói hôm nay vì chúng ta đã trải ít nhất là hai lần hội nhập lớn. Cuộc hội nhập lần thứ nhất là hội nhập dân tộc vào khu vực Đông Á diễn ra trong sự xâm lược và thống trị của Thiên triều Trung Hoa kéo dài suốt 2000 năm, trong đó 1000 năm đầu, nước ta trở thành...